کد خبر: 0lp5y زمان: 15:13 1398/03/28   بازدید: 17436

گزارش؛

همه میهمانان ضیافت کوپا آمه ریکا؛ از مکزیک تا قطر

از چند روز پیش چهل و ششمین دوره مسابقات کوپا آمه ریکا به میزبانی برزیل در حال برگزاری است.

به گزارش "ورزش سه"، با توجه به این که فقط 10 کشور عضو کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (کنمبول) هستند، معمولا در هر دوره، از دو تیم میهمان نیز دعوت می شود تا امکان برگزاری مسابقات در سه گروه چهار تیمی فراهم شود. البته در ابتدا قرار بر این شد که در کوپا آمه ریکا 2019 از 6 تیم میهمان دعوت شود تا مسابقات را به صورت 16 تیمی برگزار کنند اما در نهایت، طبق روال همیشگی، فقط از 2 تیم میهمان دعوت به عمل آمد و رقابت های کوپا آمه ریکا 2019 نیز با حضور 12 تیم برگزار می شود.

 

 

 

 

البته باید یاد آوری کنیم که کوپا آمه ریکا 2016 به مناسبت صدمین سالگرد تأسیس کنفدراسیون فوتبال قاره آمریکا، یک استثناء بود که با حضور 16 تیم از جمله 6 تیم مطرح منطقه آمریکای شمالی و حوزه دریای کارائیب کونکاکاف) و به میزبانی کشور آمریکا برگزار شد ولی در سایر دوره ها طی سه دهه اخیر، این مسابقات به صورت 12 تیمی بوده است.

 

در ابتدا صحبت از دعوت اسپانیا و پرتغال به عنوان میهمان در کوپا آمه ریکا 2019 بود زیرا اغلب ساکنین منطقه آمریکای جنوبی، دارای اصالت اسپانیایی و پرتغالی هستند. به علت برگزاری لیگ ملت های اروپا و سایر مسابقات اروپایی و همچنین جام ملت های آفریقا و جام طلایی (جام ملت های آمریکای شمالی و حوزه دریای کارائیب)، هیچ چاره ای برای مسئولان کنمبول باقی نماند جز دعوت از تیم های آسیایی که البته دعوت از 6 تیم آسیایی، چندان معقول به نظر نمی رسید و سرانجام با تصمیم قرعه بخت و اقبال نیز به نام ژاپنی ها و قطری ها خورد.

 

 

 

 

یکی از اصلی ترین دلایل دعوت از ژاپن و قطر، مسائل مالی بود زیرا حضور این دو تیم، باعث جذب حامیان مالی بسیار قوی و البته افزایش چشم گیر حق پخش تلویزیونی مسابقات با توجه به نفوذ قطری ها در این زمینه شد. کوپا آمه ریکا قدیمی ترین تورنمنت فوتبال در سطح مسابقات ملی- قاره ای است و تنها جام قهرمانی قاره ای محسوب می شود که دارای چند تیم میهمان از سایر قاره ها و کنفدراسیون ها در آن شرکت می کنند.

 

تا قبل از سال 1993، مسابقات کوپا آمه ریکا بدون حضور تیم های میهمان و فقط با همان 10 تیم منطقه آمریکای لاتین برگزار می شد. در آن زمان، تورنمنت به صورت 2 گروه 5 تیمی آغاز شده و سپس تیم های اول و دوم هر گروه، به مرحله نیمه نهایی صعود می کردند. ایده حضور دو تیم میهمان از سال 1993 پیاده شد ولی در بدو امر، مخالفین زیادی داشت.

برخی می گفتند که برای فوتبال آمریکای جنوبی خوب نیست که قهرمان قاره اش، از یک قاره متفاوت باشد. اما موافقین این ایده می گفتند که حضور دو تیم میهمان، نه تنها برای جوری برنامه مسابقات و ایجاد گروه های4 تیمی مناسب است، بلکه موجب افزایش میزان تماشاگرها و درآمدهای تلویزیونی حاصل از پخش این رقابت ها در کشورهای میهمان و سایر کنفدراسیون ها نیز می شود.

 

 

 

 

مکزیک نخستین میهمان در کوپا آمه ریکا 1993 بود و از آن زمان در 10 دوره پیاپی کوپا آمه ریکا حضور یافت. سطح بالای فوتبال مکزیک و شباهت های فرهنگی این کشور به منطقه آمریکای لاتین باعث شد تا میهمانی آزتک ها در این تورنمنت، بسیار سریع مورد پذیرش قرار بگیرد.

مکزیک در کوپا آمه ریکا 1993، عملکرد خوبی داشت ولی گل های گابریل باتیستوتا مانع قهرمانی «ال تری» شد. آرژانتین در فینال همین تورنمنت توانست از عنوان قهرمانی خود در سال 1991 دفاع کند ولی از آن پس، آرژانتینی ها در هیچ تورنمنتی (در سطح بزرگسالان) به عنوان قهرمانی دست پیدا نکردند.

مکزیک در سال 2001 نیز با شکست مقابل کلمبیایِ میزبان، به عنوان نایب قهرمانی کوپا آمه ریکا رسید. همچنین چند بار دیگر نیز شاهد حضور مکزیک در مرحله نیمه نهایی کوپا آمه ریکا بودیم. یکی از مشکلات مکزیک این بود که باید طی چند روز، در دو تورنمنت متفاوت یعنی جام طلایی (Gold Cup) و کوپا آمه ریکا شرکت کند و به همین دلیل، بالاجبار می بایست از دو تیم متفاوت برای حضور در این دو تورنمنت استفاده نماید.

معمولا مکزیک از ترکیب اصلی خود در جام طلایی استفاده می کرد و در کوپا آمه ریکا، با تمام قوا به میدان نمی رفت. برای اولین بار از سال 1993، نام تیم ملی مکزیک در جمع میهمان های کوپا آمه ریکا به چشم نمی خورد. تیم ملی آمریکا نیز با حضور در کوپا آمه ریکا 1993، به کسب تجربه پرداخت تا میزبان خوبی برای جام جهانی 1994 باشد.

 

 

 

 

البته آمریکا در مرحله گروهی کوپا آمه ریکا 1993، با دو باخت و یک مساوی 3-3 مقابل ونزوئلا، حذف زود هنگامی را تجربه کرد. آمریکا و مکزیک در کوپا آمه ریکا 1995 نیز به عنوان میهمان حضور یافته و جالب این که در مرحله یک چهارم نهایی به یکدیگر برخورد کردند که اولین برخورد این دو رقیب دیرین طی یک مسابقه خارج از منطقه کونکاکاف بود.

این بازی در وقت قانونی به تساوی بدون گل انجامید اما آمریکا در ضربات پنالتی پیروز شد. «یانکی ها» در مرحله نیمه نهایی و طی یک بازی نزدیک و جذاب، متحمل یک شکست خفیف مقابل برزیل شده و با شکست مقابل کلمبیا در بازی رده بندی، به مقام چهارمی بسنده کردند. آمریکا در دوره های بعدی به علت تداخل کوپا آمه ریکا با رقابت های لیگ MLS، نتوانست در این تورنمنت حضور یابد تا این که دعوت کونمبول در سال 2007 را پذیرفت. آمریکا در کوپا آمه ریکا 2007 با یک تیم ضعیف و نا آماده وارد مسابقات شد و هر سه بازی مرحله گروهی را با شکست به پایان رساند. از آن پس نیز آمریکا به جز کوپا آمه ریکا سنتناریو 2016، در هیچ یک از دوره های کوپا آمه ریکا شرکت نکرد.

 

کاستاریکا در سال 1997 سومین تیم منطقه کونکاکاف شد که در کوپا آمه ریکا به میدان رفت و جامائیکا نیز در سال 2015 به میهمانی لاتین ها رفت. ژاپن نخستین تیم خارج از قاره آمریکای شمالی، مرکزی و جنوبی بود که در سال 1999، در کوپا آمه ریکا بازی کرد. ژاپن که یک سال قبل توانسته بود برای اولین بار در جام جهانی به میدان برود، با تیم ضعیفی وارد کوپا آمه ریکا 1999 شد و با قبول دو باخت و یک مساوی مقابل بولیوی، در مرحله گروهی حذف شد.

 

 

 

 

ژاپن به عنوان قهرمان آسیا قصد داشت که در سال 2011 نیز در کوپا آمه ریکا حضور یابد اما وقوع آن سونامی هولناک باعث انصراف «سامورایی آبی» از حضور در این تورنمنت شد. چین و ژاپن در سال 2015 نیز دعوت به حضور در کوپا آمه ریکا را رد کردند. در سال 2001 قرار بود که کانادا و مکزیک به عنوان میهمان در این تورنمنت حضور پیدا کنند اما برخی نگرانی های امنیتی موجب شد تا برگزاری جام به مدت چند هفته به تعویق بیافتد. کانادایی ها از محل اردو خارج شده و بازیکن ها به تیم های باشگاهی خود برگشتند. وقتی که تورنمنت با تأخیر چند هفته ای برگزار شد، دیگر برای کانادا امکان بازگشت به این تورنمنت وجود نداشت. دست تقدیر چنین بود که هندوراس به جای کانادا در این مسابقات حضور یابد. هندوراس در کمال شگفتی، نه تنها از مرحله گروهی صعود کرد، بلکه با شکست برزیل در مرحله یک چهارم نهایی، به جمع 4 تیم برتر جام رسید.

 

برخی از کارشناس ها معتقدند که با توجه به استعداد بسیار بالای نهفته در فوتبال آمریکای جنوبی، می بایست مسابقات کوپا آمه ریکا در سطح بسیار بالاتری برگزار شده و حضور تیم های میهمان با بازیکن های ذخیره و یا رد دعوت کونمبول توسط برخی از فدراسیون های خارج از منطقه کونمبول، به شأن فوتبال آمریکای جنوبی و به ارزش این تورنمنت لطمه وارد می کند. همین اتفاقات باعث شد تا طی چند دوره پیاپی به ویژه در اواخر دهه 1990 و اوایل دهه 2000 میلادی، برخی تیم های مطرح همچون برزیل نیز با تمام قوا در این تورنمنت شرکت نکنند اما در چند دوره اخیر، همه تیم ها این جام را جدی گرفته و تقریبا با تمام قوا در کوپا آمه ریکا به میدان می روند. به همین دلیل، برخی از منتقدین می گویند که باید دوره های آینده کوپا آمریکا بدون حضور تیم های میهمان و در دو گروه 5 تیمی برگزار شده و یا با مسابقات جام طلایی (منطقه کونکاکاف) ادغام شود.

 

 

 

 

 امسال علت حضور مکزیک و آمریکا در جام طلایی 2019، فرصت به ژاپن و قطر رسید تا دو میهمان آسیایی برای کوپا آمه ریکا 2019 باشند، همان دو تیمی که بر حسب اتفاق، هر دو نیز به فینال جام ملت های آسیا در زمستان گذشته راه یافته بودند. در آن فینال، تیم قطر با ترکیبی رؤیایی از نسل طلایی و گران قیمت خود توانست ژاپنی های پُر افتخار و همیشه مدعی را شکست داده و برای اولین بار به قهرمانی آسیا برسد. قهرمانی در جام ملت های آسیا 2019 و حضور در کوپا آمه ریکا 2019، بهترین محک برای تشکیل یک تیم قدرت مند به عنوان میزبان جام جهانی 2022 خواهد بود.

 

قطر با فیلیکس سانچز که یک مربی پرورش یافته در مکتب لاماسیا بوده و با ترکیبی از ستاره های الدحیل، السد و الغرافه توانست یک قهرمان شایسته و بلا منازع برای آسیا باشد. قطر با ستاره هایی همچون حسن الهیدوس، اکرم عفیف، کریم بو ضیاف، بو عالم خوخی، المعز علی و عاصم مادیبو یک فوتبال تمیز، حرفه ای، شناور و فراتر از استانداردهای آسیا را ارائه می دهد. با توجه به این که مراحل انتخابی جام جهانی 2022 از ماه مارس 2020 آغاز می شود، عملا بهترین فرصت نصیب میهمان های کوپا آمه ریکا شده تا بتوانند با تمام قوا در این تورنمنت حضور یابند.

 

قطر تقریبا با همان تیمی که در آسیا به قهرمانی رسید، اکنون در برزیل حضور دارد. «عنابی ها» در نخستین بازی خود، همگان را شگفت زده کردند و در حالی که با 2 گل از پاراگوئه عقب افتاده بودند، با تسلط به ادامه بازی پرداخته و یک امتیاز با ارزش را با جبران دو گل دریافتی، به نام خویش واریز کردند. قطر نشان داد که قهرمانی اش در آسیا اتفاقی نبوده زیرا اگر یک تیم بی شخصیت بود، حتما بعد از دریافت دو گل مقابل پاراگوئه، از هم می پاشید و احتمالا گل های بعدی را هم دریافت می کرد اما قطری ها نه تنها به چنین سرنوشت بدی دچار نشدند، بلکه در کمال اعتماد به نفس و حرفه ای گری، آن دو گل را جبران کرده و حتی چند فرصت مناسب برای دست یابی به گل سوم را نیز از دست دادند.

 

بر خلاف قطر که با تمام قوا به میدان آمده، ژاپنی ها به همان سنت میهمان های پیشین کوپا آمه ریکا وفادار مانده و تقریبا از همه بازیکن های کلیدی خود که در جام جهانی 2018 و جام ملت های آسیا 2019 حضور داشتند، صرف نظر کرد. به جز ایجی کاواشیما، گاکو شیباساکی هافبک ختافه و شینجی اوکازاکی مهاجم لستر سیتی، هیچ کدام از لژیونرهای سرشناس ژاپنی در تورنمنت کوپا آمه ریکا حضور ندارند. از ترکیب ژاپن در جام ملت های آسیا، فقط گاکو شیباساکی و توشیهیرو آئویاما در فهرست کوپا آمه ریکا به چشم می خورند. هاجیمه موریاسو سرمربی ژاپن به ستاره های مطرح خود از جمله یوتو ناگاتومو، گنکی هاراگوچی، تاکاشی اینویی، یوشینوری موتو، یویا اوساکو، هیروکی ساکایی و مایا یوشیدا استراحت داد.

 

 

 

 

جالب این که ایجی کاواشیما و شینجی اوکازاکی به جام ملت های آسیا دعوت نشدند اما اکنون در کوپا آمه ریکا حضور دارند. عدم استفاده از تمام قوا باعث شد تا ضعف ژاپنی ها بسیار زود آشکار شده و «سامورایی آبی» هیچ حرفی برای گفتن مقابل شیلی نداشت و با حساب 4-0 شکست خورد. شیلی به عنوان مدافع دو عنوان قهرمانی پیاپی کوپا آمه ریکا 2015 و 2016، با قدرت هر چه تمام تر توانست برتری خود را به بازیکن های نه چندان مطرح ژاپنی دیکته کرده و جام را با اقتدار آغاز کند.

 

ادواردو وارگاس نیز با گلزنی مقابل ژاپن، از رکورد 37 گل ملی مارسلو سالاس عبور کرد و تبدیل به بهترین گلزن در تاریخ تیم ملی شیلی شد. به نظر می رسد که با توجه به اتفاقات دور نخست بازی ها، باید روی قطر حساب ویژه ای باز کرد اما امید چندانی به ژاپن نیست و احتمالا سرنوشتی مشابه کوپا آمه ریکا 1999 در انتظار چشم بادامی های سرزمین آفتاب تابان خواهد بود. آیا قطر می تواند همچون هندوراس 2001، موجب شگفتی همگان شود؟

 

محمدرضا شعاعی