این تیم می‌تواند قهرمان جام ملت‌ها بشود؟

به گزارش "ورزش سه"،  هنوز تیم وارد مرحله "تمرکز فنی برای تورنمنت" نشده است، مرحله ای که حدود شصت روز قبل از اولین بازی باید کلیدش زده شود اما کادرفنی تیم ملی فعلا آن را آغاز نکرده است.

مقدمه :

چهل و هفت روز تا اولین بازی ایران در جام ملت ها باقی مانده و به باور من که در تمام سال های گذشته از طرفداران سبک بازی تیم کی‌روش بوده ام در این مقطع خاص هیچ نشانی از یک تیم مقتدر و متوازن که قرار باشد به انتظار چهل و سه ساله مردم پایان بدهد، دیده نمی شود. در دو بعد حاشیه ای و فنی واقعا مشکلات وجود دارند. در بعد حاشیه‌ای کی روش مدام به صورت مسئله های مختلف حمله می کند و قاعده ای مبنی بر چگونه رفتار کردن، چگونه آرامش تیم را در این مقطع حساس حفظ کردن دیده نمی شود.  یک کلام ختم کلام: "تشنج در اطراف تیم موج می زند".

در بعد فنی نیز که حداقل انتظارات مثبت و منطقی از آن بالا بوده نیز "نامطمئن بازی کردن" پدیدار است. اگر به بازی تیم برابر ونزوئلا به عنوان مرجع استنتاج دکترین فنی کی‌روش دقت ویژه کنیم با سوالات و ابهامات تاکتیکی قابل توجهی در مورد فرم بازی ایران روبرو می شویم... ابهاماتی که داد می زنند: مشکلاتی جدی. تاکتیک هایی ناقص. روش هایی تعریف نشده. آینده ای نامعلوم... 

چند ابهام ؛ نظر شما چیست ؟

*ابهام اول: گل های شبیه به هم

به گل خورده تیم دقت کنید. چه اتفاقی می افتد: تیم در میانه میدان توپ را از دست می دهد. چند ثانیه بعد دروازه باز می شود. سومین گل خورده شده به این شکل در شش ماه گذشته. برابر ترکیه، برابر اسپانیا و حالا برابر ونزوئلا. در واقع بحث بر سر سرعت- تراکم می باشد. اجرای عمل ضدحمله سریع برابر اجرای عمل تراکم سازی سریع. حریفان زودتر از تیم ملی فعل تاکتیکی را صرف می کنند و این زنگ خطری جدی برای تیم کی روش محسوب می‌شود. زنگ خطری جدی چون ما در جام ملت ها در نود درصد مسابقات مان قرار است با تیم های ضعیف تر از خودمان بازی کنیم! چه ربطی دارد؟ ضعیف تر بودن یعنی رو آوردن به دفاع بسته و فشرده شدن یعنی دنبال شانس های گلزنی در ضدحملات گشتن و ضدحمله یعنی انتقال از دفاع به حمله برابر انتقال از حمله به دفاع حریف و این روشی ست که تیم چند بار در چند ماه اخیر روی آن ضعف نشان داده است..

*ابهام دوم: آنالیز شده ایم

اینجا باید در مورد نقش وحید امیری صحبت کنیم. مهره ای تاثیر گذار در بازی تیم. بازیکنی که چینش ثابتش وینگر چپ می باشد اما طی دستورات کی روش باید با حرکت های مداوم عرضی در تمام زمین حریف اجراگر نقش انتقالی بین هافبک مخفی- مهاجم مخفی باشد. خب تا اینجای قضیه که مشکلی نیست و امیری هم در جام جهانی مخصوصا در بازی اول نشان داد که مشکلی از نظر همخوانی با این تاکتیک ندارد. اما ابهام از جایی شروع می شود که ما می بینیم رفته رفته کیفیت و عملکرد بازی امیری در این پست کاهش می یابد. چرا که حریفان تیم ایران را آنالیز می کنند و حتی برای مسابقات جام ملتها هم جدی تر آنالیز می شویم و این آنالیز ها وقتی قرار است در مورد بخش تهاجمی ایران صورت بگیرد بلاشک حرکات امیری نیز آنالیز می شود و اینجا همانند چند بازی گذشته امیری از یک بازیکن مخفی که قرار است در لحظاتی از بازی به اصطلاح بترکاند به یک بازیکن آشکار بدل می شود که باید در تمام تایم بازی انرژی اش را صرف خارج شدن از یارگیری حریف بکند و این جز کاهش جدی کیفیت تهاجمی تیم چیزی به ارمغان نمی آورد. اساسا هم ما نباید انتظار داشته باشیم که با این تاکتیک مدت های مدید نتیجه بگیریم چون این نوع از تاکتیک ها مقطعی و برای بازی یا تورنمنت خاصی هستند و خیلی زود توسط حریفان شناسایی می شوند.

*ابهام سوم: فدا کردن خلاقیت به نفع  بازی احتیاطی

اگر شما قبل از بازی ایران برابر پرتغال و اسپانیا مشاهده کنید که تیم دارد تمرین حمله متمرکز می کند باید به آن تیم شک کنید و اگر قبل از بازی برابر عراق و یمن و ویتنام ببینید که تیم تمرین حمله متمرکز نمی کند باز باید به آنها شک کنید. ما قبل از بازی برابر پرتغال و اسپانیا تمرین حمله متمرکزی ندیدیم پس شک هم نکردیم اما گویا این بار قرار است شک کنیم چون بازی ایران نشانی از طراحی پلنی ویژه برای این فاز حساس نمی دهد. چرا حساس؟ چون برابر یمن و عراق و ویتنام حتی اگر نخواهیم باز به ناچار ما مالک توپ هستیم و حریف اردو زده در یک سوم دفاعی خود. در این شرایط نه از طریق ضدحمله می توان به گل رسید و نه از طریق سیستم های حمله ای چند پاسه ای که کی روش برابر ترینیداد و ونزوئلا به دنبال آن بود.

اینجا شما باید پاس بدهید و یک متر به جلو پیشروی کنید، دوباره پاس و دوباره پیشروی یک متری و دوباره و دوباره تا به دروازه حریف برسید. اما همانطور که گفته شد دو بازی دوستانه ایران و خصوصا بازی برابر ونزوئلا خالی از این تئوری بود. نمایش ایران در برابر آنها پاس های طولانی در زمین خودی و یکی کردن بخش های طراحی و توسعه حمله و سپس یک حرکت سریع دو سه پاسه برای رسیدن به دروازه حریف بود. آنچه که مستلزم این است که هنگام ردوبدل پاس در زمین خودی حریف به جلو کشیده شود و به شما فضا بدهد.

می گویند پرسیدن عیب نیست پس یک پرسش مطرح کنیم: چند پاس باید در زمین خودی رد و بدل کنید تا یمنی ها و ویتنامی ها را مجاب کنید که از منطقه امنشان در یک سوم دفاعی خارج شوند؟ ده پاس! بیست پاس! صد پاس! هزار پاس! مطمئنا اگر تا ابد هم در زمین خودی پاسکاری کنید هیچ ویتنامی تیزی و هیچ یمنی خشنی به سمت شما نخواهد آمد چون مشکل اصلی آنجاست که این تیم ها دنبال صفر صفر گرفتن از ما نیستند بلکه دنبال باخت با حداقل گل هستند و خوب بازی برابر همچین تیم هایی که از شرایط خود آگاهی دارند خیلی سخت است. آنها به سمت شما نمی آیند و شما باید به سمت آنها حرکت کنید. با پلن و برنامه قوی برای بازی مالکیت موقعیت محور. انچه که تیم کی روش توانایی اجرایش را هنوز نشان نداده..

ابهام چهارم: بهره برداری حداقلی از نابغه ها

یک ابهام و البته یک پرسش خیلی خیلی جدی وجود دارد: چرا از بازیکنانی مانند آزمون و قدوس و جهانبخش و طارمی حداکثر بهره‌برداری صورت نمی گیرد؟ به شکلی که کاملا واضح است که آنها با حداکثر توانایی خود بازی نمی کنند!  این یکی از مسئله های بنیادی برای مربیان دفاعی و احتیاطی است که بازیکنان وقتی آزادی عملشان به طور ویژه کاهش پیدا می کند دچار عدم توازن و ضعف می شوند. نمونه بزرگ تر آن را در یونایتد این فصل مورینیو می توانیم مشاهده کنیم. به عنوان مثال شما جهانبخش و سانچز را در یک زیر مجموعه نگاه کنید. هر دو تمایل دارند که پس از دریافت توپ ابتدا اقدام به حرکت طولی با آن بکنند و سپس پاس بدهند. اما مربیان از آنها در حال حاضر می خواهند در سریعترین زمان ممکن توپ را انتقال بدهند.

حتی در مورد آزمون نیز مسئله به همین صورت است. سردار به هیچ وجه یک مهاجم دوگانه دفاعی- تهاجمی نیست. توان، انرژی و فیزیک این کار را ندارد اما طی تفکرات کی روش وی باید بخش اعظم انرژی اش را در فاز دفاع صرف کند و همین باعث می شود هنگام زدن ضربه نهایی برابر ونزوئلا به قدری با توان کم اینکار را بکند که از فاصله یک متری دروازه بان موفق به بلاک توپ شود. نه اشتباه نکنید، منظور این نیست که سردار نباید فعالیت دفاعی داشته باشد بلکه بحث آن است که فردی مانند آزمون، مانند جهانبخش، مانند سانچز در این فرم بازی نمی تواند کارایی بالایی داشته باشد.

در مورد قدوس هم پرسش ها برقرار هستند. سامان بازیکنی است که باید به عنوان تعیین کننده ریتم و ضرب آهنگ بازی تیم چینش شود، اما در سبک تاکتیکی کی روش هافبک ریتم ساز وجود ندارد و این تیم است که ریتم را می سازد. به این ترتیب شما مدام قدوس را در حالت های تعریف نشده می بینید. اینجا جایی است که سرمربی باید یا انعطاف تاکتیکی برای ایجاد یک سیستم متناسب با بازیکنان تیم را صورت بدهد یا روبه استفاده از بازیکنانی که به تئوری اش نزدیک تر هستند بیاورد.

مشخصا می توانیم از یک گروه سیزده نفری نام ببریم که کی روش در جام ملت ها با آنها بازی خواهد کرد و از این میان حدود پنج نفر مهره هایی همگرا با فلسفه تیم نیستند. در واقع به همان اندازه ای که هشت بازیکن متناسب با تفکرات سرمربی برای یک تورنمنت عالی است، پنج بازیکن غیر متناسب هم می توانند در زمان اشتباه و در جای اشتباه کارایی تیم را کاهش بدهند.

تیم را به تکامل برسانید اقای کی روش

چهل و هفت روز تا شروع اولین بازی ایران در جام ملت ها باقی مانده و عامه مردم و کارشناسان هنوز نسبت به تفکرات فنی کی روش ابهامات زیادی دارند و البته یک پرسش بزرگ: "آیا این فلسفه ای برای قهرمان شدن است؟". اکثر پاسخ ها فقط شک بیشتری را برای ما تولید می کنند و حقیقتا به هیچ وجه حالا زمان شک کردن نیست. می توانیم به بعضی مسائل هم امیدوار باشیم. امید به بازی بدون توپ قوی تیم در زمان حمله. امید به قدرت بالای تیم در دفاع فردی و تیمی، هرچند در دفاع گروهی مشکلاتی وجود دارد. امید به تکیه کردن به تولید خلاقیت هایی که قلی زاده در لحظات حساس برای تیم انجام دهد و البته امید وافر به قدرت توپگیری تیم روی پرس های سریع از جلو همانند صحنه گل و موقعیت دقیقه 49. امید هایی که مخصوصا این آخری در یک تورنمنت در سطح آسیا بسیار می توانند کاربردی باشند.

همانطور که ابتدای مطلب گفتیم قدرت ترس از امید دراین وهله بیشتر است، چیزی که مثلا قبل از جام جهانی کاملا برعکس بود.. اکنون دیگر همه چیز دست کی روش است: لطفا تیم را به تکامل برسانید. ما به امید نیاز داریم و البته ابهت.

مجتبی مرشدنژاد