یادداشت حقوقی: فسخ اندونگ، پایان قرارداد او نیست
به گزارش ورزش سه، متن یادداشت عابدجوی که برای بررسی حقوقی ماجرای جنجالی فسخ قرارداد ستاره گابنی استقلال در اختیار ورزش سه قرار گرفته به شرح زیر است:
بعد از انتشار تصویر ایمیل فسخ از سوی دیدیه اندونگ به باشگاه استقلال، این تصور در فضای رسانهای شکل گرفت که قرارداد این بازیکن با استقلال همان لحظه و با همان ایمیل به پایان رسیده است اما در حقوق فوتبال، ماجرا به این سادگی نیست و اتفاقاً فاصله زیادی بین «اعلام فسخ» و «تمام شدن واقعی قرارداد» وجود دارد.
ارسال ایمیل فسخ، بیش از هر چیز، اعلام نارضایتی و اعلام قصد بازیکن برای قطع همکاری است. اندونگ با این ایمیل گفته که دیگر نمیخواهد تحت شرایط موجود به همکاری ادامه دهد؛ اما گفتن این جمله، الزاما به این معنا نیست که قرارداد در همان لحظه از بین رفته باشد. در مقررات فیفا، قرارداد بازیکن خارجی با یک ایمیل، حتی اگر رسمی و مکتوب باشد، خودبهخود منحل نمیشود.
وقتی بازیکن چنین ایمیلی ارسال میکند، قرارداد وارد یک وضعیت میانی میشود؛ وضعیتی که میتوان آن را «قراردادِ مورد اختلاف» نامید. یعنی نه میتوان گفت قرارداد بدون مشکل در حال اجراست، و نه میتوان با قطعیت گفت که پایان یافته است. از این نقطه به بعد، آنچه اهمیت پیدا میکند، رفتار طرفین است، نه صرف متن ایمیل.
اگر باشگاه بلافاصله فسخ را نپذیرد و اعلام کند که قرارداد همچنان معتبر است، و در ادامه هم رفتارهایی رخ دهد که نشان بدهد رابطه کاری هنوز قطع نشده، از نظر حقوقی فسخ محققشده تلقی نمیشود. درست همینجا باید به واقعیت مهمی توجه کرد که در بسیاری از تحلیلها نادیده گرفته شد: باشگاه استقلال پس از این ماجرا با اندونگ تمدید قرارداد انجام داد.
تمدید قرارداد، فقط یک خبر رسانهای نیست؛ از نظر حقوقی، معنایش روشن است. تمدید یعنی دو طرف پذیرفتهاند که قرارداد قبلی همچنان معتبر بوده و حالا میخواهند مدت آن را ادامه بدهند. اگر قرارداد واقعاً با ایمیل فسخ شده بود، دیگر چیزی برای تمدید وجود نداشت و تنها راه ادامه همکاری، امضای یک قرارداد کاملاً جدید بود؛ آن هم با تمام آثار حقوقیاش، از جمله بحث پنجره نقلوانتقالات. اما وقتی صحبت از «تمدید» میشود، یعنی فسخ قبلی اساساً به مرحله اثرگذاری نرسیده است.
این تحلیل زمانی روشنتر میشود که به یک واقعیت رسمی داخلی هم توجه کنیم؛ هیچ فسخی از سوی اندونگ در مراجع رسمی فوتبال ایران ثبت نشده است.
طبق اعلام فرشید طاهری، مدیر کمیته نقلوانتقالات سازمان لیگ، قرارداد اندونگ نزد سازمان لیگ فعال است و کارت بازی او همچنان معتبر محسوب میشود. به گفته او، اگر فسخی صورت گرفته بود، رونوشت آن باید به سازمان لیگ ارسال میشد، در حالی که چنین اتفاقی رخ نداده است. بنابراین، از منظر حقوق داخلی فوتبال ایران نیز، اندونگ همچنان بازیکن استقلال محسوب میشود و ادامه فعالیت او نیازمند ثبت قرارداد جدید نبوده است.
حتی این نکته که مدیر برنامههای اندونگ در مقطعی از فسخ قرارداد به دلیل مشکل ویزای کار صحبت کرده و برخی مدیران باشگاه نیز بهصورت شفاهی به این موضوع اشاره کردهاند، تغییری در وضعیت حقوقی ایجاد نمیکند. در حقوق فوتبال، فسخ با استوری، مصاحبه یا خبر رسانهای محقق نمیشود؛ معیار، ثبت رسمی و رفتار عملی طرفین است.
همچنین حضور اندونگ در جام ملتهای آفریقا نیز نشانهای از فسخ قرارداد نیست. شرکت در مسابقات ملی، حقی مستقل از وضعیت قراردادی بازیکن با باشگاه است و نمیتوان آن را قرینه جدایی تلقی کرد.
در پرونده اندونگ، مجموعه رفتارها یک پیام روشن دارد: نه فسخ بهطور رسمی ثبت شده، نه رابطه کاری قطع شده، و نه باشگاه او را بازیکن آزاد تلقی کرده است. برعکس، تمدید قرارداد و فعال بودن کارت بازی نشان میدهد که اختلاف اولیه به فسخ واقعی منتهی نشده و قرارداد از نظر حقوقی پابرجا مانده است.
بنابراین، حتی اگر ایمیل فسخ به استقلال یا حتی به فیفا ارسال شده باشد، تا زمانی که فسخ در رفتار عملی طرفین تثبیت نشود و در مراجع ذیصلاح ثبت نگردد، قرارداد پایانیافته تلقی نمیشود. در حقوق فوتبال، سرنوشت قرارداد را نه یک ایمیل، بلکه مجموعه رفتارهای بعد از آن تعیین میکند.
