سهم ناچیز تبریز در کسب مدال‌های المپیکی

نخستین حضور ایران در المپیک به سال 1948 لندن باز می‌گردد، اما ورزشکاران تبریزی 16 سال بعد موفق به حضور در بزرگ‌ترین رقابت‌های ورزشی جهان شدند.

1964 توکیو
حسین خداپرست بازیکن تیم ملی فوتبال ایران نخستین ورزشکار تبریز در المپیک است. این مهاجم تنها یک بازی در ترکیب تیم ملی ایران قرار داشت و همین تک بازی افتخار اولین ورزشکار تبریزی حاضر در المپیک را به نام وی ثبت کرد. البته قابل ذکر است که عزیز اصلی دروازه‌بان ثابت تیم ملی در المپیک توکیو متولد تبریز بوده، اما وی سابقه حتی یک دقیقه بازی برای تیم‌های تبریزی را نداشته و در همان دوران تحصیل خود به تهران عزیمت کرده و هیچگاه به تبریز بازنگشت. تیم ملی فوتبال ایران در این رقابت‌ها با چهار گل مقابل آلمان‌شرقی شکست خورد و یک بر صفر نیز به رومانی نتیجه را واگذار کرده و تنها در مصاف مکزیک به تساوی یک بر یک دست یافت.

1972 مونیخ
با عدم حضور ورزشکاری از تبریز در بازی‌های 1968 مکزیکوسیتی، شاهد یک وقفه هشت ساله در حضور تبریز در المپیک بودیم.
در المپیک مونیخ دو دوچرخه‌سوار به نام‌های غلامحسین کوهی و بهروز رهبر از تبریز حضور داشتند که در ماده سرعت تیمی مقام سی و دوم را کسب کردند

1976 مونترال
باز دو دوچرخه‌سوار نماینده تبریز در المپیک بودند. غلامحسین کوهی و اصغر خدایاری در رده تیمی مقام بیست و چهارم را کسب کردند. کوهی که دومین المپیک خود را تجربه می‌کرد در تایم تریل تیمی نیز حضور داشت که ایران در این رقابت‌ها حذف شد.

1988 سئول
بعد از دو دوره تحریم المپیک‌های برگزار شده مسکو و لس‌آنجلس از سوی ایران، در سئول کره‌جنوبی شاهد حضور چهار ورزشکار از آذربایجان‌شرقی در تیم اعزامی بودیم که مصطفی چایچی در دوچرخه‌سواری و رشته تایم تریل تیمی مقام بیست و نهم را کسب کرد.
احد پازاچ، احد جوان صالح و مسعود قدیمی در کشتی فرنگی حضور داشتند که پازاج با دو باخت متوالی حذف شد، اما جوان صالح و مسعود قدیمی با یک برد تا مرحله سوم این رقابت‌ها در جدول حضور داشتند که در نهایت با دومین شکست خود از دور مسابقات کنار رفتند. تیمی 10 نفره کشتی فرنگی ایران در این بازی‌ها سنگین‌ترین شکست خود را در طول تاریخ متحمل شده و با دو پیروزی و بیست شکست توفیقی کسب نکرد که همان دو پیروزی توسط کشتی‌گیران آذربایجان‌شرقی به دست آمد.
البته جوان صالح و پازاج اردبیلی بودند، اما چون در آن زمان اردبیل جزو استان آذربایجان‌شرقی بود، این دو ورزشکار از نفرات این استان محسوب می‌شدند. مرحوم مسعود قدیمی نیز از شهرستان میانه به تیم ملی کشتی فرنگی راه یافته بود.

1992 بارسلون
پازاج و جوان صالح باز در تیم ملی کشتی فرنگی ایران عضویت داشتند اما چون اردبیل خود استان شده بود این دو جزو ورزشکاران آذربایجان‌شرقی محسوب نمی‌شدند.
ایوب بنی‌نصرت در کشتی آزاد رقابت‌های خوبی از خود به نمایش گذاشت و در نهایت به مقام با ارزش پنجمی دست یافت.
ابراهیم علیدخت نیز در تنیس روی میز مقابل ورزشکاری از بلژیک شکست خورده و از جدول مسابقات حذف شد.
در وزنه‌برداری نیز مظفر اجلی وزنه‌بردار میانه‌ای نتوانست موفقیتی را کسب کند.

1996 آتلانتا
در این المپیک افتخار حمل پرچم ایران به ورزشکار زن تبریزی رسید. لیدا فریمان پرچمدار ایران در المپیک آتلانتای آمریکا بود. وی که نخستین ورزشکار ایرانی حاضر در این رقابت‌ها بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بود، چند ساعت بعد از مراسم طولانی و خسته کننده افتتاحیه در رشته تیراندازی با تفنگ بادی بین 49 نفر در مکان چهل و ششم قرار گرفت. وی در آتلانتا تنها ورزشکار تبریزی حاضر در این رویداد بزرگ ورزشی بود.

2000 سیدنی
احد کاظمی در دوچرخه‌سواری نماینده تبریز در این مسابقات بود که موفقیتی را کسب نکرد.

2004 آتن
یوسف کرمی نخستین مدال آذربایجان‌شرقی را در المپیک کسب کرد. تکواندو کار میانه‌ای در این رقابت‌ها در وزن خود به مقام سوم رسیده و مدال با ارزش برنز را تصاحب کرد.
نسیم حسن‌پور تیرانداز تبریزی نیز در رقابت‌های المپیک عنوانی را کسب نکرد.

2008 پکن
مسعود هاشم‌زاده و قادر میزبانی دو ورزشکار تبریزی حاضر در این رقابت‌ها بودند. هاشم‌زاده کشتی‌گیر سنگین وزن از دور رقابت‌ها حذف شد و قادر میزبانی نیز در دوچرخه‌سواری ماده استقامت مقام هفتاد و هشتم بسنده کرد.

2012 لندن
سه ورزشکار تبریزی در رقابت‌های المپیک لندن حضور دارند. میلاد وزیری در تیر و کمان، سجاد هاشمی در دو و میدانی و یوسف کرمی در تکواندو.
کرمی امسال جزو پرامیدترین ورزشکاران اعزامی است و به دنبال دومین مدال خود در دومین حضورش در این رقابت‌ها است.
همچنین پرویز هادی که در کشتی آزاد و در وزن 120 کیلو موفق به کسب سهمیه شده بود، ناعادلانه و به بهانه شکست در مسابقه انتخابی کنار گذاشته شده و نفر دیگری جایگزین وی شد.

جمع بندی
ایران در تاریخچه المپیک‌ها صاحب 11 مدال طلا، 15 نقره و 22 برنز شده که از این تعداد تنها یک مدال برنز سهم تبریز است که آمار بسیار پایینی محسوب می‌شود.
تاکنون 16 ورزشکار از تبریز در بزرگ‌ترین رقابت‌های ورزشی حضور داشته‌اند که این رقم بعد از لندن به عدد 18 افزایش می‌یابد. در این میان غلامحسین کوهی و یوسف کرمی دو بار افتخار حضور در این رقابت‌ها را کسب کرده‌اند.
آذربایجان‌شرقی در المپیک 1988 سئول با چهار ورزشکار بیشترین نماینده را داشته و در المپیک 2004 آتن با کسب یک مدال برنز بهترین عملکرد را داشته است.
در بین رشته‌های ورزشی دوچرخه‌سواری با شش ورزشکار تبریزی حاضر در رقابت‌های المپیک بیشترین حضور را داشته، اما تنها مدال کسب شده به رشته تکواندو تعلق دارد تا این رشته سرآمد ورزش‌های استان باشد.
از 18 ورزشکار اعزامی در تاریخچه المپیک از تبریز نام دو زن دیده می‌شود که هر دو به رشته تیراندازی مربوط می‌شود.

گزارش از خبرگزاری فارس - فرهاد فرهادپور