روزنامهنگاری در خطر
همکاری خطرناک فابریتزیو رومانو با عربستانیها!
به گزارش "ورزش سه"، شاید خبر روز سهشنبه درباره اقدامات خیریه پادشاهی عربستان سعودی را از دست داده باشید. البته انصافاً باید گفت برخی رویدادهای دیگر که در خاورمیانه در حال رخ دادن است، باعث شده این خبر کمتر در مرکز توجه قرار بگیرد.
برای یادآوری، «مرکز امداد و کمکهای بشردوستانه ملک سلمان» نقش بزرگ عربستان در امور بشردوستانه را به نمایش گذاشته است؛ از جمله پاکسازی مینهای زمینی، ابتکارهایی برای فراهم کردن کاشت حلزون گوش و اندامهای مصنوعی، و همچنین کمک به این کشور برای رسیدن به رتبه قابل توجه دوم جهان در زمینه کمکهای بشردوستانه. همه اینها را ما به لطف یک روزنامهنگار فوتبال میدانیم.
فابریتزیو رومانو، ۳۳ ساله، موفقترین بازیکن در بازیای است که ممکن است از نظر محبوبیت حتی از خود فوتبال هم جلو بزند: پوشش بازار نقلوانتقالات فوتبال. این خبرنگار ایتالیایی با ۲۷ میلیون دنبالکننده در شبکه ایکس، ۴۳ میلیون در اینستاگرام و حدود ۵۰ میلیون دیگر در تیکتاک و فیسبوک، بهراحتی برجستهترین روزنامهنگار فوتبال در عصر حاضر محسوب میشود. در زندگینامه او در وبسایت یک آژانس مدیریت استراتژیک که با آن همکاری داشته آمده است:«فابریتزیو رومانو فقط خبر را گزارش نمیکند؛ او خودِ خبر است.»
در مقابل، مرکز امداد و کمکهای بشردوستانه ملک سلمان در شبکه ایکس تنها ۳۱ هزار و ۱۰۰ دنبالکننده دارد؛ بنابراین میتوان فهمید چرا میخواهد فعالیتهای خود را از طریق کانالهای رومانو بیشتر معرفی کند. تنها نکته عجیب این است که ویدئوی تبلیغاتی رومانو که با لحنی خشک و بدون زمینهسازی دستاوردهای این مرکز را میخواند، با عبارت معروف و نسبتاً سادهلوحانه او تمام نشده است:«۶۷ عمل موفق جداسازی دوقلوهای بههمچسبیده، این هم از این!»
نقش «سفیر کمکهای انسانی عربستان» برای رومانو تغییر مسیر عجیبی در حرفهاش به نظر میرسد؛ کسی که شهرتش را با ثبت دقیق و خستگیناپذیر نقلوانتقالات فوتبال به دست آورد. تا صبح چهارشنبه، ویدئوی مربوط به عربستان در صفحه شخصی او بسیار پایینتر از پستهای دیگر قرار گرفته بود؛ در زمان نگارش این متن، ۳۷ پست دیگر بالاتر از آن دیده میشد. این پستها شامل خبر مصدومیت رباط صلیبی رودریگو، تصویری از نتیجه بازی ولورهمپتون و لیورپول با درخواست برای معرفی بهترین بازیکن مسابقه، و تبلیغی دیگر برای یک شرکت بودند.
جالب اینکه یکی از پستها یک خبر اختصاصی بود که گزارشها درباره ترک عربستان توسط کریستیانو رونالدو را رد میکرد. رومانو نوشت:«گزارشهای رسانههای بینالمللی درباره اینکه کریستیانو رونالدو به همراه خانوادهاش عربستان را ترک کرده، نادرست است. این یک خبر جعلی است، زیرا کریستیانو اکنون در زمین تمرینی النصر تحت درمان است. کریستیانو عربستان را ترک نکرده تا به مادرید بازگردد.»
هیچ روزنامهنگاری هرگز منبع خود را فاش نمیکند، اما بد نیست این سؤال را مطرح کنیم که آیا تمایل رومانو به تبلیغ سازمانهای سعودی باعث شده دسترسی او بهتر شود؟ بهویژه به باشگاه النصر، یکی از چهار باشگاهی که اکثریت سهام آنها در اختیار صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان است.
وضعیت ورزش مدرن اغلب طعمی تلخ به جا میگذارد، اما دیدن اینکه رومانو با انعطاف کامل خبرهای مثبت درباره عربستان را منتشر میکند، روزی بهویژه ناامیدکننده برای روزنامهنگاری فوتبال بود. ما برای پادشاهی عربستان در تلاشهای بشردوستانهاش آرزوی موفقیت داریم، اما این اقدامات باید در کنار برخی داستانهایی سنجیده شوند که در ویدئوی رومانو جایی نداشتند.
برای نمونه میتوان به گزارش سالانه اخیر دیدبان حقوق بشر درباره این کشور اشاره کرد؛ از جمله اتکای مداوم به «اعترافاتی که تحت شکنجه گرفته شدهاند» و «حقوق اولیه قانونی را نادیده میگیرند و محاکمه عادلانه را تقریباً غیرممکن میکنند». یا اینکه «مقامات سعودی فعالان، روزنامهنگاران و منتقدان را با اتهامهای مبهم تروریسم یا امنیت ملی هدف قرار میدهند.»
عربستانیها از کسی که مخاطبان زیادی دارد، به خوبی استفاده میکنند. هفته گذشته هم همین موضوع دیده شد؛ در ویدئویی از برندن راجرز با لباس سنتی که تفنگی در دست داشت و درباره روز تأسیس عربستان صحبت میکرد. او در آن ویدئو گویی یک آواتار هوش مصنوعی است.
شاید این کار از نگاه بریتانیاییها بسیار مبتذل به نظر برسد، اما چندان اهمیتی ندارد. عربستان به هر حال این کار را انجام میدهد و همانطور که استیو بنن توصیه کرده بود، فضا را با پول و نفوذ پر میکند.
بسیاری از خبرنگاران فوتبال با این مسئله دستوپنجه نرم میکنند که چگونه بین حفظ روابط با باشگاهها، مربیان و ایجنتها از یک سو، و انتشار اخباری که آنها نمیخواهند فاش شود یا ارائه تحلیل درباره موضوعات حساس از سوی دیگر تعادل برقرار کنند. با این حال، در ساختار سنتی رسانهها، جایی که خبرنگاران برای ناشران و مؤسسات رسانهای کار میکنند، دستکم نوعی سد محافظ وجود دارد؛ ظاهری از جدایی میان انگیزههای مالی و محتوای منتشرشده.
اما اکنون روزنامهنگارانی که مخاطبانی در اندازه مخاطبان رومانو دارند، خودشان تبدیل به یک رسانه مستقل شدهاند و دیگر به ناشری نیاز ندارند؛ جز شبکههای اجتماعی که نظارت چندان سختگیرانهای هم ندارند. رومانو این حق را دارد که خودش تصمیم بگیرد چه تبلیغاتی را منتشر کند. ظاهراً در اینجا تنها یک معیار وجود دارد و آن هم میزان پولی است که پرداخت میشود. با این حال، ما را ببخشید اگر وقتی عبارتهای «عربستان سعودی» و «روزنامهنگار» را در یک جمله میشنویم، بلافاصله به یاد جمال خاشقجی میافتیم.
منبع: تلگراف
