ایران و آمریکا، ورود به تونل مجهول

به گزارش ورزش سه به نقل از عصر ایران، آتش بس تمدید شد البته بدون تعیین زمان انتها؛ با پایان باز.

دو هفته آتش بس به پایان رسید در حالی که همه منتظر بودند چه می شود. آیا توافق می کنند یا دوباره جنگ می شود؟ آنچه در عمل اتفاق افتاد آتش بس یکطرفه آمریکا بدون مذاکره و توافق با ایران بود.

بامداد چهارشنبه و چند ساعت باقی مانده به پایان آتش بس دو هفته ای دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا گفت به درخواست نخست وزیر پاکستان (شهباز شریف) با تمدید آتش بس برای ادامه مذاکرات، موافقت کرده است. او البته زمانی برای پایان آتش بس تعیین نکرد. شاید به این دلیل که دوباره برای تمدید آن در تنگنا قرار نگیرد. به مانند قبل و تهدید به حمله به زیرساخت های ایران وقتی مجبور شد بارها به بهانه های مختلف آن را تمدید کند.

آمریکا تمدید جدید آتش بس را اعلام کرد اما طرف ایرانی هنوز این آتش بس جدید را نه قبول و نه رد کرده است اما عملا تاکنون تهران هم به ادامه آتش بس رضایت داده است.
همه این اتفاقات در حالی رخ داد که قرار بود دیروز سه شنبه و امروز چهارشنبه، ایران و آمریکا دوباره بر سر میز مذاکره حاضر شوند و به توافقی به جای جنگ برسند. مقامات دو کشور به میز مذاکره پاکستان نرفتند و تقصیر را متوجه طرف مقابل کردند. نه جنگ، نه مذاکره، نه توافق و تنها یک آتش بس یکطرفه. حالا ایران و آمریکا وارد تونل مجهول شده اند. تونلی که نه تنها انتهای آن دیده نمی شود بلکه پیش بینی مرحله بعدی نیز، امکان پذیر نیست. 

1-  ایران و آمریکا خواهان ادامه جنگ نیستند. گرچه جمهوری اسلامی برای جنگ آمادگی دارد و این موضوع را هم در موضع گیری، هم در تحرکات و آمادگی ها، نشان داده است. 

2-  دو طرف خواهان دست یابی به توافق سیاسی هستند اما چگونه، نمی دانیم و شاید در شرایط فعلی، غیرممکن باشد.  چرا که انگار به بن بست رسیده اند. دو طرف خود را تنها پیروز میدان و در موضع قدرت می دانند و از امتیازدهی و عقب نشینی «دردناک» به سود توافق خودداری می کنند.
با این حال، همین خواست توافق در دو طرف، باعث شد آتش بس تمدید شود بدون توافق و مذاکره. 

3-  در مقایسه میان دو دولت اوباما و ترامپ، انگیزه و تلاش برای ایجاد توافق در دولت فعلی آمریکا به مراتب و با فاصله بسیار، کمتر است. دولت ترامپ هم در عمل (ادامه محاصره دریایی ایران با وجود باز شدن تنگه هرمز) و هم در کلام، به دنبال توافقی سریع، از موضع بالا و با حداقل امتیازدهی و عقب نشینی است.

4-  شخص ترامپ، فرصت طلایی برای پایان جنگ (ولو بدون توافق)، دست یابی به توافق سیاسی و عادی سازی شرایط را نابود کرد. 28 فروردین، وقتی عراقچی وزیر خارجه ایران با انتشار توییتی نوشت تهران در واکنش به آتش بس لبنان، تنگه هرمز را کاملا باز کرد ترامپ اما این اقدام را نتیجه ضعف تهران دانست و بر بقای محاصره دریایی بنادر ایران تاکید کرد. تنها چند ساعت لازم بود تا این بار، مقامات نظامی ایران بسته شدن دوباره و کامل تر تنگه هرمز را اعلام کنند.
معادله کنونی بستن تنگه هرمز در مقابل بسته شدن بنادر جنوب ایران است. حل این مسئله، شاید دو طرف را به سمت ترک جنگ و صلح و عادی سازی شرایط بکشاند.

به نظر می رسد در وضعیت فعلی، دو طرف در حال فشار دادن دست یکدیگر هستند در انتظار اینکه کدام طرف تحت تاثیر درد بیشتر، زودتر دست خود را می کشد. 

5-  آتش بس بهتر از جنگ است. اینکه در توافق نانوشته و بدون هماهنگی ایران و آمریکا، دو کشور به آتش بس دوم رسیدند و این آتش بس تاکنون دوام آورده اتفاق خوبی است.

آتش بس و سکوت تفنگ ها و حفظ جان انسان ها و خانه ها ارزشمند است.

آتش بس دوم و گذشت زمان احتمالا فضا را برای افزایش میانجیگری پاکستان و دیگر کشورها در راستای توافق و تفاهم و پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا فراهم می کند. 
بازگشایی تنگه هرمز از سوی تهران در برابر پایان محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، می تواند در این مرحله عملی شود تا دو کشور به سوی نوعی گشایش حرکت کنند. گرچه ممکن است در تونل مجهول، افزایش تنش هم خارج شود. 

6-  اسرائیل، بازنده بزرگ آتش بس دوم است. بعید نیست در این مرحله، دست به اقدامات تحریک آمیز برای ازسرگیری جنگ بزند تا به این وسیله هم آمریکا هم کشورهای منطقه دوباره درگیر جنگ فرسایشی و تخریبگر شوند.