خریداری حق پخش جام جهانی و یک سوال مهم

به گزارش ورزش سه، در حالی که هنوز هیچ اعلام رسمی و شفافی درباره وضعیت خرید حق پخش مسابقات از سوی صداوسیما منتشر نشده، مجموعه‌ای از نشانه‌ها و اتفاقات موجود این فرضیه را تقویت می‌کند که فرآیند خرید حق پخش تلویزیونی این رقابت‌ها تاکنون به نتیجه نهایی نرسیده است.

یکی از مهم‌ترین کارکردهای خرید حق پخش انحصاری مسابقات بین‌المللی، جلوگیری از پخش قانونی آن توسط شبکه‌های ماهواره ای با گزارش فارسی به‌ویژه در شبکه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور است. موضوعی که در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز مورد تأکید مسئولان صداوسیما قرار داشت و رئیس سازمان صداوسیما در آن مقطع اعلام کرده بود که خرید حق پخش، امکان پخش مسابقات توسط شبکه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور را عملاً از بین برده است.

با این حال، این بار شرایط متفاوت به نظر می‌رسد. طی روزهای اخیر بسیاری از شبکه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران بدون هیچ نگرانی و محدودیتی مشغول اطلاع‌رسانی و تبلیغ برای پخش مسابقات بوده‌اند. مسئله‌ای که دست‌کم این پرسش را ایجاد می‌کند که اگر حق پخش انحصاری توسط صداوسیما خریداری شده است، چرا نشانه‌ای از اعمال محدودیت یا پیگیری حقوقی علیه این شبکه‌ها مشاهده نمی‌شود؟ اتفاقی که با رویه‌های معمول در دوره‌های گذشته همخوانی ندارد.

از سوی دیگر، وضعیت اعزام گزارشگران صداوسیما نیز بر ابهامات موجود افزوده است. در دوره‌های گذشته، هر زمان حق پخش مسابقات به‌طور رسمی خریداری می‌شد، حضور گزارشگران اعزامی در محل برگزاری رقابت‌ها و استقرار آنها در باکس‌های رسمی گزارشگری، بخشی طبیعی از فرآیند پوشش رسانه‌ای محسوب می‌شد. با این حال، تا زمان نگارش این گزارش، خبری از حضور رسمی گزارشگران اعزامی صداوسیما در ورزشگاه‌ها منتشر نشده است. هرچند گفته می‌شود صداوسیما در حال تدارک یک استودیوی ویژه در مکزیک است و شبکه سه و شبکه ورزش نیز مقدمات تولید و پخش ویژه‌برنامه‌های خود را فراهم کرده‌اند که این موضوع به حق پخش ارتباطی ندار‌د.

البته در برخی رویدادهای گذشته نیز سابقه حضور گزارشگران در کشور میزبان، بدون دسترسی به امکان گزارش مستقیم از ورزشگاه‌ها وجود داشته و همین مسئله گاه به یکی از سوژه‌های رسانه‌ای تبدیل شده است.

همزمان در فضای مجازی نیز پلتفرم‌های بین‌المللی، کانال‌های یوتیوب و برخی رسانه‌های آنلاین خارجی از پخش رایگان این رویداد در فضای مجازی خبر داده‌اند؛ موضوعی که نشان دهنده پخش گسترده در اینترنت بدون محدودیت است.

مجموع این نشانه‌ها و زمان کم باقی مانده به جام جهانی تصویری متفاوت از آنچه به سابقا با عنوان «خرید حق پخش» مطرح میشد ارائه می‌دهد. اگر قرارداد نهایی و قطعی شده بود، انتظار میرفت آثار آن در فضای رسانه‌ای، در وضعیت شبکه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور، در نحوه حضور گزارشگران در محل برگزاری مسابقات به‌وضوح قابل مشاهده باشد؛ اتفاقی که دست‌کم تا این لحظه نشانه‌های روشنی از آن دیده نمی‌شود.