انگیزه ازبکستان: به خاطر پاختاکور از دست رفته بجنگ

به گزارش ورزش سه، اولین حضور ازبکستان در جام جهانی در سال ۲۰۲۶ تنها یک موفقیت ورزشی نیست؛ برای مردم این کشور یادآور رؤیایی است که ۴۷ سال پیش، پیش از آنکه فرصت تحقق پیدا کند، در آسمان از بین رفت.

رؤیای تیم پاختاکور، پرافتخارترین باشگاه فوتبال ازبکستان در دوران اتحاد جماهیر شوروی، که در یکی از تلخ‌ترین سوانح هوایی تاریخ ورزش، تقریباً تمام اعضای خود را از دست داد.

در ورودی آرامستان بوتکین شهر تاشکند، بنای یادبودی قرار دارد که نام ۱۷ بازیکن و عضو کادر فنی باشگاه پاختاکور روی آن حک شده است؛ کسانی که روز ۱۱ اوت ۱۹۷۹ جان خود را در سانحه‌ای از دست دادند که هنوز هم از آن به عنوان بزرگ‌ترین فاجعه تاریخ ورزش شوروی یاد می‌شود.

آن روز، پاختاکور برای دیدار مقابل دینامو مینسک در لیگ برتر شوروی راهی سفر شده بود. این تیم با چهار پیروزی متوالی در شرایط بسیار خوبی قرار داشت و چندین بازیکن ملی‌پوش در ترکیبش حضور داشتند. خیلی‌ها معتقد بودند این نسل، آینده فوتبال ازبکستان و حتی اتحاد جماهیر شوروی را خواهد ساخت.

اما هواپیما هرگز به مقصد نرسید.

در آسمان منطقه کوریلوفکا در اوکراین، هواپیمای حامل اعضای پاختاکور با یک هواپیمای مسافربری دیگر برخورد کرد و هر دو سقوط کردند. در این سانحه، تمام ۱۷۸ سرنشین دو هواپیما جان باختند و یکی از تلخ‌ترین صفحات تاریخ ورزش جهان نوشته شد.

تلخی این حادثه تنها از دست رفتن یک تیم فوتبال نبود؛ نسلی که امید بزرگ فوتبال ازبکستان به شمار می‌رفت، در یک لحظه برای همیشه از بین رفت.

از کل اعضای تیم، تنها تعداد اندکی به شکلی اتفاقی از این فاجعه جان سالم به در بردند. مشهورترین آنها تولاجان ایساکوف بود؛ بازیکنی که تنها چند هفته پیش از این سفر، در دیدار مقابل دینامو مسکو دچار مصدومیتی شدید شده بود و به همین دلیل در تاشکند ماند تا دوران درمان خود را سپری کند.

ایساکوف که نوامبر سال ۲۰۲۵ در ۷۶ سالگی درگذشت، سال‌ها بعد بارها گفته بود همان بازیکن دینامو مسکو که باعث مصدومیتش شد، ناخواسته جان او را نجات داده است.

او حتی پس از این حادثه، از آن بازیکن روسی در خانه خود پذیرایی کرد و از او بابت مصدومیتی که باعث شد سوار هواپیما نشود، تشکر کرد.

با این حال، نجات از آن سانحه هرگز به معنای بازگشت به زندگی عادی نبود. ایساکوف دیگر هرگز فوتبال بازی نکرد و تصمیم گرفت برای همیشه از مستطیل سبز خداحافظی کند. او بعدها گفته بود هم‌تیمی‌هایش خانواده واقعی‌اش بودند؛ کسانی که بیشتر روزهای سال را در اردوها، سفرها و مسابقات کنار آنها سپری کرده بود.

پس از این فاجعه، فدراسیون فوتبال شوروی تصمیم گرفت برای کمک به پاختاکور، این باشگاه را به مدت سه فصل از سقوط به دسته پایین‌تر مصون نگه دارد. علاوه بر این، از سایر باشگاه‌های لیگ خواسته شد بازیکنانی را به صورت قرضی در اختیار پاختاکور قرار دهند تا این تیم بتواند دوباره روی پای خود بایستد.

سال‌ها بعد و پس از استقلال ازبکستان، پاختاکور اولین قهرمانی خود در لیگ این کشور را در سال ۱۹۹۲ جشن گرفت؛ قهرمانی‌ای که بار احساسی ویژه‌ای داشت، چرا که در ترکیب آن تیم، فرزندان سه نفر از قربانیان سانحه سال ۱۹۷۹ حضور داشتند و به نوعی راه ناتمام پدرانشان را ادامه دادند.

باشگاه پاختاکور تا امروز هر سال مراسم‌های یادبود و تورنمنت‌های ویژه‌ای برای گرامیداشت قربانیان آن حادثه برگزار می‌کند و یاد آنها همچنان در فوتبال ازبکستان زنده است.

با صعود تاریخی تیم ملی ازبکستان به جام جهانی ۲۰۲۶، خیلی‌ها در این کشور معتقدند این موفقیت، تحقق دیرهنگام رؤیای همان نسلی است که هرگز فرصت پیدا نکرد پیراهن کشورش را در بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان بر تن کند.

نسل امروز ازبکستان برای نخستین بار در تاریخ این کشور مستقل در جام جهانی به میدان می‌رود، اما در ذهن هواداران، نام پاختاکور ۱۹۷۹ همچنان جاودانه است؛ تیمی که قرار بود تاریخ فوتبال ازبکستان را در زمین فوتبال بنویسد، اما سرنوشت، داستانش را در آسمان به پایان رساند.