منظومه کامل فوتبالی برای تبدیل شدن به قدرت نرم
ژاپن را رها کنید: برنامه فوتبالی یعنی مراکش!
به گزارش ورزش سه، مراکش پس از شگفتی تاریخی در جام جهانی 2022، ثابت کرد موفقیتش یک اتفاق مقطعی نیست و با سرمایهگذاری گسترده، توسعه زیرساختها و جذب استعدادهای داخلی و خارجی، در مسیر تبدیل شدن به یکی از قدرتهای بزرگ فوتبال جهان گام برمیدارد.
از زمان صعود تاریخی تیم ملی مراکش به نیمهنهایی جام جهانی 2022 قطر، نگاه مسئولان فوتبال این کشور به موفقیت تغییر کرده است. آنچه در قطر رقم خورد، در مراکش نه یک شگفتی که قرار نیست دیگر تکرار شود، بلکه نقطه آغاز پروژهای بلندمدت برای تبدیل شدن به یکی از قدرتهای تأثیرگذار فوتبال جهان تلقی میشود.
شبکه بیبیسی در گزارشی مفصل به تشریح این پروژه پرداخته و میگوید فدراسیون فوتبال مراکش سالهاست برنامهای جامع برای توسعه فوتبال این کشور دنبال میکند؛ برنامهای که از توسعه زیرساختها و سرمایهگذاری در ردههای پایه آغاز میشود، تا ایجاد شبکه گسترده استعدادیابی در داخل و خارج از کشور ادامه پیدا میکند و با به دست آوردن میزبانی مشترک جام جهانی 2030 همراه اسپانیا و پرتغال وارد مرحلهای تازه خواهد شد.
نیل وارد، مدیر پیشین عملیات فنی فدراسیون فوتبال مراکش، معتقد است موفقیت شیرهای اطلس هرگز حاصل شانس نبوده است. او تأکید میکند تیم ملی مراکش همه مؤلفههای لازم برای تبدیل شدن به یک قدرت جهانی فوتبال را در اختیار دارد. وارد همچنین به فضای کمنظیری اشاره میکند که پس از صعود مراکش به نیمهنهایی جام جهانی قطر در شهر رباط شکل گرفت. آن شب خیابانها تا سپیدهدم مملو از هوادارانی بود که این موفقیت تاریخی را جشن میگرفتند.
پایه اصلی این پروژه بر سرمایهگذاریهای کلان استوار شده است. مراکش در سالهای اخیر یک مرکز ملی پیشرفته برای تمرین تیمهای ملی، آکادمی فوتبال، مراکز منطقهای استعدادیابی، ورزشگاههای نوسازیشده و هزاران زمین فوتبال برای استفاده علاقهمندان ساخته است. این برنامه یکی از مهمترین طرحهای توسعه ورزشی این کشور به شمار میرود.
به گفته وارد، هدف از ایجاد این امکانات تنها پرورش بازیکنان داخل کشور نیست، بلکه مراکش تلاش میکند محیطی حرفهای و همسطح استانداردهای اروپایی ایجاد کند تا بازیکنان مراکشی متولد اروپا وقتی در اردوهای تیم ملی حاضر میشوند، همان امکانات باکیفتی را تجربه کنند که در باشگاههای اروپایی در اختیار دارند.
البته این سیاست مخالفانی هم دارد. برخی فعالان اجتماعی در مراکش معتقدند هزینههای سنگین فوتبال میتوانست در بخشهایی مثل آموزش، بهداشت، مسکن، حملونقل و ایجاد فرصتهای شغلی صرف شود. با این حال، دولت مراکش اعلام کرده در بودجه سال 2026 معادل 11.2 میلیارد پوند به بخشهای آموزش و سلامت اختصاص داده که نسبت به سال قبل 16 درصد افزایش داشته است.
مقامهای فدراسیون فوتبال مراکش تأکید میکنند سرمایهگذاری در فوتبال فقط با هدف کسب افتخار در زمین مسابقه انجام نمیشود، بلکه بخشی از راهبرد این کشور برای تقویت جایگاه بینالمللی از طریق "قدرت نرم" است؛ رویکردی که میتواند تصویر تازهای از مراکش در سطح جهان ارائه دهد.
یکی از مهمترین ارکان این پروژه، جذب بازیکنان مراکشیتبار متولد اروپا است. براساس آمار وزارت امور خارجه مراکش، بیش از پنج میلیون شهروند مراکشی خارج از این کشور زندگی میکنند. به همین دلیل فدراسیون فوتبال شبکهای از استعدادیابهای تماموقت را در فرانسه، اسپانیا، هلند، آلمان و کشورهای اسکاندیناوی مستقر کرده تا استعدادهای جوان را از سالهای اول رشد و نموشان شناسایی و برای پوشیدن پیراهن تیم ملی مراکش متقاعد کند.
این سیاست نتایج قابل توجهی داشته است. در فهرست فعلی تیم ملی مراکش، 19 بازیکن از مجموع 26 نفر خارج از این کشور متولد شدهاند. بسیاری از آنها امکان بازی برای تیمهای ملی اروپایی را داشتند. از جمله ایوب بوعدی، هافبک باشگاه لیل، که با وجود حضور در تیمهای پایه فرانسه، تصمیم گرفت برای مراکش به میدان برود. فدراسیون مراکش همچنین در سالهای گذشته برای جذب لامین یامال تلاش کرد، اما این ستاره بزرگ در نهایت تیم ملی اسپانیا را انتخاب کرد.
در کنار این سیاست، مسئولان فوتبال مراکش قصد دارند سهم بازیکنانی را که به طور کامل در سیستم فوتبال داخلی این کشور رشد میکنند افزایش دهند. کریس فان بویفلده، مدیر فنی پیشین فدراسیون، پیشتر اعلام کرده بود هدف این است که تا جام جهانی 2030 ترکیب تیم ملی به تعادل مناسبی میان بازیکنان متولد مراکش و بازیکنان متولد خارج از کشور برسد.
یکی دیگر از نشانههای موفقیت این پروژه، قهرمانی تیم زیر 20 سال مراکش در جام جهانی جوانان 2025 بود؛ موفقیتی که باعث شد محمد وهبی، سرمربی آن تیم، هدایت تیم ملی بزرگسالان را تا پایان جام جهانی 2030 بر عهده بگیرد. خود این تصمیم نشاندهنده تأکید فدراسیون بر تداوم یک مسیر فنی واحد است.
بیبیسی در پایان گزارش خود تأکید میکند که مراکش فقط در حال ساخت ورزشگاههای بزرگ و پر زرق و برق برای میزبانی جام جهانی نیست، بلکه همزمان مشغول ساختن یک منظومه کامل فوتبالی است؛ پروژهای که از ردههای پایه آغاز میشود و هدف نهایی آن، تبدیل موفقیت تاریخی جام جهانی قطر به جایگاهی پایدار در میان قدرتهای بزرگ فوتبال جهان است.
