جام جهانی دشمن قلب: مراقب باشید سکته نکنید!

به گزارش ورزش سه، جام جهانی ۲۰۲۶ برای میلیون‌ها هوادار فوتبال سراسر جهان یک جشن بزرگ است. تورنمنتی که هر مسابقه آن می‌تواند سرنوشت یک تیم را تغییر دهد و احساسات تماشاگران را به اوج برساند. اما متخصصان قلب هشدار می‌دهند همین هیجان و استرس شدید، به‌ویژه در مسابقات حساس، می‌تواند برای برخی افراد پیامدهای جدی داشته باشد.

ضربات پنالتی نفس‌گیر، گل‌های دیرهنگام، تصمیم‌های بحث‌برانگیز VAR و مسابقاتی که تا آخرین ثانیه تکلیف‌شان مشخص نمی‌شود، فقط هواداران را از نظر احساسی تحت فشار قرار نمی‌دهند؛ تحقیقات علمی نشان می‌دهد چنین لحظاتی می‌تواند واکنش‌های فیزیولوژیک و گاه خطرناکی در بدن انسان ایجاد کند.

متخصصان قلب: فوتبال می‌تواند برای قلب خطرناک باشد

رافائل کولمان، متخصص قلب و مدیر کلینیک کولمان اسپانیا، در گفت‌وگویی با شبکه RTVE، توضیح می‌دهد که تأثیر احساسی مسابقات فوتبال بر سلامت انسان سال‌هاست از نظر علمی اثبات شده است.

او می‌گوید: "درد قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد، تپش قلب و احساس اضطراب از جمله واکنش‌هایی هستند که ممکن است در جریان یک مسابقه پراسترس فوتبال بروز کند. تأثیر هیجانات ناشی از فوتبال بر بدن کاملاً مستند و اثبات‌شده است."

به گفته این متخصص، افرادی که سابقه بیماری‌های قلبی دارند باید در زمان تماشای مسابقات بسیار حساس، به‌ویژه دیدارهایی که در دقایق پایانی یا ضربات پنالتی تعیین تکلیف می‌شوند، احتیاط بیشتری داشته باشند.

پژوهشی که نگاه پزشکان را تغییر داد

یکی از مهم‌ترین تحقیقات در این زمینه پس از جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان انجام شد و نتایج آن در نشریه معتبر New England Journal of Medicine منتشر شد.

پژوهشگران بیش از چهار هزار و ۲۰۰ مورد مراجعه اورژانسی قلبی‌عروقی در منطقه مونیخ را بررسی کردند و به نتیجه‌ای قابل توجه رسیدند؛ در روزهایی که تیم ملی آلمان به میدان می‌رفت، تعداد حوادث حاد قلبی‌عروقی ۲.۶۶ برابر بیشتر از روزهای عادی بود.

بررسی‌ها نشان داد بیشترین موارد در دو ساعت اول پس از آغاز مسابقات رخ داده و این خطر به‌ویژه در مردانی که از قبل به بیماری عروق کرونر مبتلا بودند، بیشتر دیده شده است.

محققان در پایان این مطالعه نتیجه گرفتند که تماشای یک مسابقه بسیار پراسترس فوتبال می‌تواند خطر وقوع سکته قلبی یا دیگر حوادث حاد قلبی‌عروقی را در افراد مستعد تا دو یا حتی سه برابر افزایش دهد.

در زمان یک بازی حساس، چه اتفاقی در بدن رخ می‌دهد؟

در لحظات اوج هیجان، بدن مقدار زیادی آدرنالین و نورآدرنالین ترشح می‌کند؛ هورمون‌هایی که باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و افزایش نیاز عضله قلب به اکسیژن می‌شوند.

برای افراد سالم، این تغییرات معمولاً موقتی و بی‌خطر هستند، اما در کسانی که به بیماری‌هایی مثل تصلب شرایین، فشار خون بالا، آریتمی یا سایر بیماری‌های قلبی مبتلا هستند، همین استرس شدید می‌تواند محرک بروز سکته قلبی، حمله آنژین یا اختلالات خطرناک ریتم قلب باشد.

پزشکان البته تأکید می‌کنند که هیجان مسابقه تنها عامل خطر نیست. در جریان رقابت‌های بزرگ ورزشی، بسیاری از هواداران الکل بیشتری مصرف می‌کنند، سیگار بیشتری می‌کشند، غذاهای پرچرب می‌خورند و خواب کمتری دارند؛ عاداتی که همگی خطر بروز مشکلات قلبی‌عروقی را افزایش می‌دهد.

همه تحقیقات یک نتیجه مشابه ندارد

البته همه پژوهش‌ها به نتایج یکسانی نرسیده‌اند.

مطالعه‌ای که در نشریه International Journal of Epidemiology منتشر شد و بیش از ۲۵ هزار مورد بستری ناشی از سکته قلبی در ایتالیا طی مسابقات جام جهانی و جام ملت‌های اروپا را بررسی کرد، افزایش معناداری در تعداد سکته‌های قلبی در روزهای بازی تیم ملی ایتالیا پیدا نکرد.

پژوهشگران این مطالعه نتیجه گرفتند که تأثیر فوتبال بر افزایش خطر بیماری‌های قلبی در سطح کل جامعه احتمالاً محدود است و به عوامل مختلفی مثل وضعیت جسمانی افراد، میزان درگیری احساسی آنها با مسابقه و سایر شرایط سلامتی بستگی دارد.

چه افرادی بیشتر در معرض خطر هستند؟

با وجود تفاوت نتایج برخی مطالعات، متخصصان قلب بر یک موضوع اتفاق نظر دارند؛ افرادی که از قبل در معرض خطر بیماری‌های قلبی قرار دارند، باید در زمان تماشای مسابقات حساس احتیاط بیشتری داشته باشند.

به گفته پزشکان، گروه‌های زیر بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند:

• افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب
• کسانی که سابقه سکته قلبی دارند
• بیماران مبتلا به فشار خون کنترل‌نشده
• افرادی که از اختلالات ریتم قلب رنج می‌برند
• بیماران دیابتی و افراد سیگاری که سایر عوامل خطر قلبی‌عروقی را دارند

پزشکان در پایان تأکید می‌کنند که فوتبال برای اغلب مردم یک سرگرمی سالم و لذت‌بخش است، اما افرادی که سابقه بیماری‌های قلبی دارند، بهتر است در جریان مسابقات بسیار حساس، ضمن کنترل استرس، از مصرف بیش از حد الکل و دخانیات پرهیز کنند، داروهای خود را به‌موقع مصرف کنند و در صورت بروز علائمی مثل درد قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد یا تپش شدید قلب، بدون تأخیر به مراکز درمانی مراجعه کنند.