پایان آخرین جام جهانی با لئو
آخرین تانگوی مسی، آخرین گریه مارادونا
به گزارش "ورزش سه" با پایان فینال جام جهانی، نیمکت اسپانیا یکباره خالی شد. بازیکنان ذخیره به زمین دویدند تا قهرمانی را در آغوش همتیمیهایشان جشن بگیرند. اما مسی تنها ماند؛ شکستخورده. گویی آشیلِ آرژانتین بود. درست مانند جریان بازی، هیچ فضایی برای نفس کشیدن نداشت. هنوز سوت پایان به صدا درنیامده بود که همه در یک لحظه به سوی او هجوم بردند؛ فشاری سنگین در نزدیکی همان دروازهای که آرژانتین هرگز نتوانست آن را باز کند. دوربینهای تلویزیونی و عکاسان، نگاه خالی و بیروح او را ثبت کردند؛ نگاهی که بیش از هر چیز، سنگینی پایان یک رؤیا را روایت میکرد.
دوربینها نگاه خالی و بیفروغ او را ثبت کردند. مسی، در هم شکسته، آرام شروع به نشستن روی زمین کرد. کفشهایی را که آدیداس به طور اختصاصی برای آخرین جام جهانیاش ساخته بود، از پا درآورد؛ کفشهایی با نام: آخرین تانگو. صدای غرش ورزشگاه متلایف همچنان در فضا میپیچید، اما برای مسی، موسیقی دیگر به پایان رسیده بود. دوران حضور او در جام جهانی، ظاهراً، به آخر خط رسیده بود. واژگان جسمانیِ آخرین رقص او، کاملاً رنگ و بوی آرژانتینی داشت. از زمانی که مرحله حذفی آغاز شد، سایه جدایی بر هر قدم آرژانتین سنگینی میکرد. شش هفته بود که همه با حسی ملموس زندگی میکردند؛ اینکه شاید همین، آخرین بار باشد.
همان حس زمانی وجود داشت که سیدنی کابرال با شوتی تماشایی برای کیپورد گل تساوی را به ثمر رساند؛ همانطور که وقتی مصر در حالی که تنها ۱۰ دقیقه به پایان مانده بود ۲ بر صفر پیش افتاد، یا زمانی که آرژانتینِ دهنفره مقابل سوئیس به وقتهای اضافه کشیده شد. مثل گامهای اوچو و گانچو در رقص تانگو؛ آرژانتین یک لحظه از جام جهانی بیرون بود و لحظهای بعد، به شکلی دراماتیک دوباره به آن بازمیگشت. هر بار، تمرینی برای آخرین بار. تیمی و کاپیتانش که همیشه فقط یک ضربآهنگ با جدایی فاصله داشتند؛ تنها با نوک انگشتان به هم متصل، اما ناگهان دوباره در آغوش یکدیگر. حضور در بازیهای آرژانتین در کانزاس سیتی، میامی، آتلانتا و نیویورک یعنی لمس نزدیک شدن لحظهای که مسی دیگر روی این صحنه نخواهد بود.
اولین بازیکنی که پس از سوت پایان به سراغ مسی رفت، فران تورس بود؛ همان بازیکنی که آرزو داشت خودش باشد؛ قهرمان مسابقه و مرد پیروز میدان. اما در حالی که انتظار میرفت همتیمیهای آرژانتینی مسی را دلداری دهند، آنها درگیر یک زد و خورد دستهجمعی شدند. لئاندرو پارادس در مرکز این درگیری قرار داشت و بر تلخی شبی افزود که پیشتر با اخراج انزو فرناندس خدشهدار شده بود؛ اخراجی که باعث شد آرژانتین، خسته و دهنفره، برای سومین بار در این جام جهانی وارد وقت اضافه شود. ستاره چهارم هرگز بر پیراهن آرژانتین ننشست. لیونل اسکالونی، سرمربی آرژانتین، پس از بازی گفت: امروز از نظر فوتبالی، توان رقابت شانهبهشانه با آنها را نداشتیم.
مسی در ۱۵ دقیقه نخست مسابقه تنها یک بار توپ را لمس کرد. اونای سیمون، دروازهبان اسپانیا، تا وقتهای تلفشده نیمه دوم حتی مجبور به انجام یک مهار جدی هم نشد و تنها یک ارسال زمینی را در آغوش گرفت. آرژانتین نمیتوانست توپ را حفظ کند. آنها از نظر نزدیکی به دروازه اسپانیا، تفاوت چندانی با هوادارانی که با پیراهنهای آبیوسفید روی سکوها نشسته بودند، نداشتند. در نتیجه، مسی به همان اندازه گمنام و محو بود که هزاران نفری که شماره ۱۰ او را بر تن داشتند. شاخص گل مورد انتظار (xG) او تنها ۰٫۰۳ بود.
وقتی رودری برای دریافت جایزه بهترین بازیکن مسابقه روی سکو رفت، ورزشگاه از فریادهای مِسی! مِسی پر شد؛ هوادارانی که هم در حال انکار واقعیت بودند و هم با تمام وجود از اسطورهشان حمایت میکردند؛ حالتی که انگار تنظیمات پیشفرض هر هوادار آرژانتینی است. سپس مسی تیمش را برای دریافت مدالهای نایبقهرمانی از دست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هدایت کرد. بعد از آن، انگار دیگر نمیدانست باید به کدام سو برود. گمشده، بیهدف؛ مردی ۳۹ ساله که به آیندهای نامعلوم خیره شده بود. وقتی اسپانیا جام جهانی را بالای سر برد، مسی و همتیمیهایش پشتشان را به صحنه جشن قهرمانی کردند. آنها رو به هواداران خود ایستادند.مسی اشک میریخت، در همان لحظه، پرچمی در باد به اهتزاز درآمد؛ تصویری از لیونل مسی در کنار دیگو مارادونا. زیر آن تنها یک واژه نوشته شده بود: همزیستی.
در تمام طول مسابقه، پژواکهای جام جهانی ۱۹۹۰ بهوضوح شنیده میشد. آرژانتین، همانند پیش از دیدار یکشنبه، آن زمان نیز مدافع عنوان قهرمانی بود. در فینال ۱۹۹۰ مقابل آلمان غربی، آرژانتین حتی یک شوت در چارچوب هم نداشت، اما با تمام توان، ناامیدانه و گاهی با فوتبالی کاملاً تدافعی و وقتکُشانه، تلاش میکرد بازی را به وقت اضافه بکشاند؛ تا اینکه در دقیقه ۸۵ یک پنالتی به سود آلمان اعلام شد و آندریاس برمه آن را به گل تبدیل کرد. فینال ۲۰۲۶ نیز مسیری بسیار مشابه را طی کرد.
وقتی فران تورس سرانجام قفل دروازه آرژانتین را شکست، مسی به پشت روی زمین افتاد و دستانش را روی سرش گذاشت.
او احساس کرده بود که همهچیز تمام شده است؛ این بار دیگر خبری از بازگشتی معجزهآسا نخواهد بود، هرچند جولیانو سیمئونه تا آستانه کشاندن بازی به ضربات پنالتی پیش رفت، اما توپ را به جای تور دروازه، به آسمان فرستاد. به این ترتیب، به نظر میرسید دوران جام جهانی مسی درست همان جایی به پایان رسیده که دوران دیگو مارادونا پایان یافته بود؛ بر بزرگترین صحنه فوتبال در خاک آمریکا. البته تفاوتها کم نبود. مسی مانند مارادونا پس از گلزنی مقابل یونان در بوستون، دیوانهوار مقابل دوربین فریاد نکشید. او نیز مانند مارادونا جام را در میان رسوایی و درگیری با شیاطین شخصی ترک نکرد؛ همان مارادونایی که پس از دومین بازی مرحله گروهی آرژانتین برابر نیجریه در فاکسبورو، به دلیل مثبت شدن آزمایش دوپینگش برای پنج نوع مختلف افدرین، از مسابقات کنار گذاشته شد.
مسی جام جهانی را نه با خشم و استیصال، بلکه با احساسی کاملاً متفاوت ترک کرد. اگر قرار بود از افراطی سخن گفته شود، آن افراط چیزی جز عشق، قدردانی و آرزوی عمیق برای رقم خوردن پایانی دیگر نبود. مسی در حالی که اسپانیا قهرمانی خود را جشن میگرفت، اشکهایش را پاک میکرد. اف. اسکات فیتزجرالد، نویسنده آمریکایی، زمانی جملهای مشهور نوشت: قهرمانی را به من نشان بده تا برایت تراژدی بنویسم.
اما این، تراژدی نبود. شب پیش از فینال، مسی در اینستاگرام نوشته بود: هر اتفاقی که فردا بیفتد، این گروه داستانی نوشته که هرگز فراموش نخواهیم کرد و هیچکس نمیتواند آن را از ما بگیرد.
در سال ۲۰۲۱، آرژانتین پس از ۲۸ سال قهرمان کوپا آمهریکا شد و سپس از عنوانش دفاع کرد. در سال ۲۰۲۲ نیز پس از ۳۶ سال دوباره جام جهانی را فتح کرد و این بار تنها یک قدم با دفاع از آن فاصله داشت. در مراسمی در نیویورک، پیش از فینال، یکی از حاضران به مسی گفت: دوران حرفهای تو مثل یک بازی ویدئویی است؛ مدام مرحلههای جدید را باز میکنی تا در نهایت به پایان بازی برسی. مسی پاسخ داد: من بازی را همان جام جهانی قطر تمام کردم.
حتی اگر کیلیان امباپه با گلهایش در دیدار ردهبندی برابر انگلیس، کفش طلای مسابقات را به دست آورد و رکورد بیشترین گل تاریخ جام جهانی را از مسی بگیرد، بسیاری از رکوردهای جاودانه این رقابتها همچنان به نام مسی باقی خواهد ماند.
وقتی او در تونل ورزشگاه قدم میزد، حس نوستالژی برای جهانی که آرامآرام در حال ناپدید شدن است، همهجا را فرا گرفته بود.
جام جهانی بدون لیونل مسی چه شکلی خواهد بود؟ ششمین و احتمالاً آخرین حضور او در این رقابتها، در بیشتر لحظات، شگفتانگیز بود. در جام جهانیای که با حاشیههایی چون لغو روادید، تعلیق کارتهای قرمز و جنجالهای فراوان همراه شد، مسی بارها توجهها را دوباره به خودِ فوتبال برگرداند؛ گویی این تورنمنت را از میان بسیاری از خطاها و جنجالهای فیفا نجات داد و دوباره به اصل بازی پیوند زد. شب قبل از فینال، مسی در اینستاگرام نوشته بود: هر اتفاقی که فردا بیفتد، این گروه داستانی نوشته که هیچوقت فراموش نخواهد شد و هیچکس نمیتواند آن را از بین ببرد.
در سال ۲۰۲۱، آرژانتین پس از ۲۸ سال قهرمان کوپا آمریکا شد و سپس از عنوانش دفاع کرد. در سال ۲۰۲۲، پس از ۳۶ سال قهرمان جام جهانی شد و این بار نیز تا آستانه دفاع از عنوان پیش رفت. پیش از فینال، در مراسمی در نیویورک، به مسی گفته بودند: دوران حرفهای تو مثل یک بازی ویدئویی است؛ مدام مرحلههای جدید را باز میکنی تا به پایان برسی. او پاسخ داده بود: من بازی را همان جام جهانی قطر تمام کردم. حتی اگر کیلیان امباپه با کسب کفش طلای این دوره، رکورد بهترین گلزن تاریخ جام جهانی را از او گرفته باشد، بسیاری از رکوردهای بزرگ این مسابقات همچنان به نام مسی ثبت شدهاند. وقتی از تونل ورزشگاه پایین میرفت، موجی از نوستالژی برای جهانی که آرامآرام در حال ناپدید شدن است، همه را فرا گرفت.
جیانی اینفانتینو هرچقدر هم تعداد تیمهای جام جهانی را افزایش دهد، یک حقیقت تغییر نخواهد کرد: جام جهانی بدون لیونل مسی، همیشه چیزی کم خواهد داشت.
