رجبی: همه پشت قلعه‌نویی قایم شده‌اند

به گزارش ورزش سه، تیم ملی ایران در دو بازی دوستانه مقابل ازبکستان و روسیه شکست خورد تا بار دیگر بحث درباره شرایط فنی تیم ملی برای حضور در جام ملت‌ها و آینده فوتبال ایران به اوج برسد. رضا رجبی، کارشناس فوتبال ایران و پیشکسوت استقلال، در گفت‌وگو با ورزش سه با انتقاد از وضعیت فعلی فوتبال کشور، از مشکلات ساختاری، ضعف فوتبال پایه، شرایط فنی تیم ملی و نقش کادرفنی گفت. او معتقد است مشکلات فوتبال ایران تنها به امیر قلعه‌نویی محدود نمی‌شود و بخش مهمی از شرایط فعلی، نتیجه سال‌ها بی‌برنامگی در فوتبال ایران است.

صحبت‌های رجبی را در ادامه می‌خوانید:

* تیم اول آسیا نه، تیم هفتم هستیم
من مدتی قبل هم گفتم فوتبال ما رو به سقوط است، چون پول بی‌برنامه وارد فوتبال شده و بازیکنان، به خصوص بازیکنانی که از طبقه ضعیف وارد فوتبال می‌شود، وقتی به تمکن مالی می‌رسد، انگیزه خود را از دست می‌دهد. می‌توانیم چندین بازیکن را مثال بزنم که وقتی شرایط مالی‌شان بهتر شده، به جای اینکه انگیزه‌ و عرق خود را بالاتر ببرند، سال به سال کم‌انگیزه‌تر شده‌اند. هر چه پول در فوتبال بیشتر می‌شود، عرق ملی کمتر می‌شود و نمایشی که مردم انتظار دارند، دیده نمی‌شود. ما مدام مدعی می‌شویم که ایران تیم اول آسیاست و در باد این داستان خوابیده‌ایم، اما از نظر من الان تیم ششم یا هفتم آسیا هستیم. ما هفته قبل در بازی با کره شمالی تحقیر شدیم و انگار یک وزنه به پای بازیکنان وصل بود و طوری غرور داشتند که انگار خیلی برتر از کره شمالی هستیم. فقط در حرف می‌گوییم ایرانی هستیم و غیرتمندیم اما در زمین شش گل از کره شمالی می‌خوریم و خیلی راحت از زمین بیرون می‌آییم و همه چیز هم تمام می‌شود.

* مربیگری روی نیمکت شامل یک تیم ده نفره است
شرایط فعلی تیم ملی نشات‌گرفته از همان تیم امید است. چند سال باید سردار و طارمی و ... بازی کنند؟ ما هنوز امیدمان به شجاع خلیل‌زاده و رامین رضاییان و تک مهره‌ها است. آقای قلعه‌نویی هم از دل همین فوتبال بازیکن انتخاب می‌کند. شما وقتی می‌خواهید غذایی جلوی مهمان بگذارید، باید مواد اولیه هم باشد. الان ما امکانات لازم برای اینکه یک تیم ملی خیلی خوب داشته باشیم را در اختیار نداریم. در این چند سال فقط لیموچی یک جوان رو به رشد بود که او هم رباط بازی کرد. ما بعد از رفتن قایدی ما هنوز یک نفر را نداریم که بتواند یک برابر یک بردارد و برتری ایجاد کند و کار ترکیبی انجام بدهد. مگر می‌شود هم در تیم امید و هم بزرگسالان، یک موقعیت گل نداشته باشیم؟ بخشی از این موضوع به مسائلی که مطرح کردم برمی‌گردد و بخشی از آن هم به مربیان تیم ملی برمی‌گردد. آقای قلعه‌نویی هم حواسش به حاشیه باشد، هم پرواز، هم زمین و هم بقیه مسائل؟ مربیگری روی نیمکت شامل یک تیم ۱۰-۱۱ نفره می‌شود. فروگوسن یازده مشاور و سه تئوریسین داشت؛ فکر می‌کنید به تنهایی منچستر را قهرمان کرد؟ فکر می‌کنید مورینیو و گواردیولا تنهایی کار می‌کنند؟ آنها یک اتاق فکر قوی دارند، اما ما اینجا نشسته‌ایم که فقط امیر قلعه‌نویی را بزنیم. من واقعا کار تاکتیکی در تیم ملی ایران نمی‌بینم و دلم می‌سوزد. فوتبال، تشخیص و تغییر و بهبود است؛ این پروسه، از جریان تمرین شروع می‌شود و در جریان مسابقه، مربیان تشخیص می‌دهند و تغییر ایجاد می‌کنند.

* فوتبال ما ظرفیت این میزان پول را نداشت
در بازی تیم ملی برابر روسیه کاملا مشخص مشخص بود از کجا ضربه می‌خوریم. مدت‌هاست که ما در منطقه ۱۴ که قوس هجده قدم ما می‌شود، اصلا بازیکنی نداریم که تراکم ایجاد کند. من سال‌هاست می‌گویم دو هافبک تیم ملی باید توپ نگه دارند و ریتم بازی را در دفاع و حمله شکل بدهند. ما مالکیت توپ را هم از دست داده‌ایم و این خیلی بد است. تیم ملی ایران همیشه بازیکنان خلاق و توپ نگه‌داری داشت اما ما الان مالکیت توپ نداریم و موقعیت گل‌مان هم صفر است. من ۱۰ سال پیش گفتم که فوتبال ما رو به سراشیبی است و با این پول بی‌رویه‌ای که در فوتبال آمده اما علم نیامده، مطمئن باشید سقوط می‌کنیم و همان هم شد. فوتبال ما ظرفیت این میزان پول را نداشت. رویه ما اشتباه بود و این رویه، نتیجه بی برنامگی و عدم برنامه‌ریزی حرفه‌ای است و از این بدتر هم می‌شود. چند سال پیش من به یکی از دوستان یک روز به مالدیو هم می‌بازیم و حالا شرایط به همین سمت رفته است که ما مقابل کره شمالی شکست می‌خوریم. ازبکستان دو دهه قبل جزو تیم‌هایی بود که برابر ما قد علم کنم؟ اینکه الان ما را می‌برد فقط به خاطر این است که در سال‌های اخیر تمام تمرکز خود را روی پایه‌ها گذاشتند و اصول کار را روی شخصیت‌ها ترجیح دادند.

* بازیکنان با غرور کاذب بازی می‌کنند
ما در فوتبال سه زمان داریم؛ زمانی که دفاع می‌کنیم، زمانی که از دفاع به حمله می‌رویم و زمانی که باید از حمله به دفاع برمی‌گردیم. دفاع فقط چهار بازیکن عقب نیستند. دفاع تیمی ما فوق‌العاده ضعیف شده، چون بازیکنان جلو دیگر آن جنگندگی لازم را ندارند و با غرور کاذب فوتبال بازی می‌کنند. شما ببینید مهاجم ما یک فشار روی دفاع حریف گذاشته؟ یک توپ گرفته؟ دفاع از بالا شروع می شود. وقتی در حمله هستیم، همه آقایان دوست دارند گل بزنند، اما نه تنها موقعیت ایجاد نمی‌کنیم، حتی وقتی توپ را از دست می‌دهیم اصلا پشت توپ برنمی‌گردند و برای همین هم سازمان دفاعی تیم ملی اصلا شرایط خوبی ندارد. من فکر می‌کنم اگر پیام نیازمند نبود، تعداد گل‌های خورده تیم ملی بیشتر هم می‌شد. وقتی شما توپ را از دست می‌دهی، فاصله بازیکنان باید نهایتا بین ۷ تا ۱۰ متر باشد اما من اصلا این را نمی‌دیدم. وقتی می‌خواهید دفاع کنید، باید فشار روی صاحب توپ بگذارید، او را پوشش بدهید و یار نزدیک او را بگیرید اما ما نه فشار روی صاحب توپ می‌گذاشتیم، نه پوشش می‌دادیم و نه نفر نزدیک تیم حریف را می‌گرفتیم.

* به باشگاه استقلال می‌روم، حالم بد می‌شود
من بازی نوجوانان استقلال و شاهین را که دیدم، خجالت کشیدم. من آقای تاجرنیا را خیلی دوست دارم اما ما در انتخاب‌هایمان اصلا تفکر نداریم. آقای فریادشیران که مقابل فدراسیون، پرچم نفت را آتش زده است، می‌تواند مدیر آکادمی استقلال شود؟ من وقتی به باشگاه استقلال می‌روم، حالم بد می‌شود. یک روز در این باشگاه، امثال آقای پورحیدری و غلامحسین مظلومی و احدی و شاهین و چنگیز بودند اما الان چطور؟ ناصر فریادشیران علم این کار را دارد؟ این مسائل باید حل شود تا کار به بزن بزن در تیم جوانان نرسد. وقتی مدیر آکادمی نماد باشگاهش را برابر فدراسیون آتش می‌زند، چه انتظاری دارید؟ حتما می‌گویند باید بروید و کم نیاورید و نمی‌گویند فوتبال پایه فوتبالی است که هم باید دوست پیدا کنید و هم در زمین رعایت کنید و کارهای فنی انجام بدهید. همه مشکلات فوتبال ما از این مسائل و شرایط فوتبال پایه آغاز می‌شود.

* کاش همه اعضای تیم ملی به اندازه قلعه‌نویی افتخار داشتند
نمی‌گویم امیر قلعه‌نویی انسان کاملی است اما من از نزدیک با او کار کرده‌ام و می‌دانم هم علاقمند است، هم باج نمی‌دهد. او استقلال را قهرمان می‌کرد و فحش می‌خورد. زمانی که در استقلال بودیم و تیم را قهرمان می‌کرد، حتی مقابل دوربین حاضر نمی‌شد و در شادی‌ها حتی در عکس‌ها هم حضور نداشت اما در مشکلات سیبل می‌شد و حالا هم همینطور است. قبلا همه جلوتر از او جشن می‌گرفتند، اما الان همه آقایان پشت او قایم شده‌اند. او از زمانی که در استقلال بود، به خاطر موفقیت‌هایش دشمن‌های زیادی داشت. کاش الان هم همه کسانی که اطراف تیم ملی بودند، به اندازه قلعه‌نویی افتخار داشتند و زحمت کشیده بودند. الان با برکناری امیر قلعه‌نویی چه چیزی تغییر می‌کند؟ هر چند من قسم می‌خورم که یک ماه قبل به امیر خان گفتم با این تیم ادامه نده، چون این تیم، تیمی نیست که بتواند فوتبال ایران را احیا کند و شما را از فشار خارج کند و فشار روی شما بیشتر می‌شود. امیر از روی تعهد و علاقه کارش را ادامه داد اما از نظر من اصلا نباید بعد از جام جهانی ادامه می‌داد. من حتی به او گفتم بیا دین خودت را به استقلال ادا کن و به این تیم برگرد تا انشالله ستاره سوم هم بیاوری. من این روزها را می‌دیدم و می‌دانستم با این شرایط، کار به اینجا می‌رشد. همانطور که دیدید امیر خان خودش دیروز هم گفت باید تیم را عوض کند، اما به نظر من نباید بماند.

* همه پشت قلعه‌نویی قایم شده‌اند
با این شرایط، در جام ملت‌ها هم افتضاحی دیگر رقم می‌خورد. در جام ملت‌ها تیم‌های قدرتمند آسیا حضور دارند و نمی‌توانید با اینها کار را پیش ببرید. اصلا مگر می‌توانید در دو ماه ساختار تیم را عوض کنید؟ به خصوص که همه هم در باشگاه‌هایشان راه می‌روند و هر طور بازی می‌کنند، هفته بعد هم بازی می‌کنند.  من واقعا برای امیر قلعه‌نویی ناراحتم. حق او نیست بعد از همه این سال‌ها که زحمت کشیده، تحت چنین فشاری قرار بگیرد. او باید بعد از جام جهانی ریکاوری می‌کرد و بعد هم در همین باشگاه استقلال، کارش را دنبال می‌کرد. وقتی شما سال‌ها در فوتبال باشی و این میزان دشمن هم داشته باشی که ناجوانمردانه علیه تو عمل کنند، باید رویه را تغییر بدهی. امیر قلعه‌نویی که صد هزار نفر در آزادی او را تشویق می‌کردند، به روزی افتاده که همه از او انتقاد می‌کنند. انگار فوتبال ایران همین یک نفر است؛ آقای تاج پشت او قایم می‌شود، فدراسیون پشت او قایم می‌شود، ضعف فوتبال باشگاهی پشت او قایم می‌شود، پول بی‌رویه و زندگی آماتور بازیکنان پشت او قایم می‌شوند، در صورتی که فوتبال یک زنجیره قوی دارد. من به او گفته بودم جام ملت‌ها را رها کن، اینها دنبال خراب کردن شما هستند. قلعه‌نویی چه کار می‌تواند کند وقتی که رامین به حمله اضافه می‌شود و برنمی‌گردد یا بازیکنی که در خط جلو توپ را از دست می‌دهد، یک فشار روی دفاع حریف نمی‌گذارد؟