در واکنش به اعتراض خداداد
جنجالیترین صحنه داوری لیگ، خط کشی شد!
به گزارش ورزش سه، ماجرای گل مردود شهریار مغانلو در دیدار جنجالی تراکتور و استقلال خوزستان، چند روز بعد از پایان مسابقه نه تنها هنوز تمام نشده، بلکه هر روایت تازه، سؤال جدیدی درباره نحوه استفاده از تکنولوژی VAR در فوتبال ایران به وجود میاورد.
در جریان دیدار تراکتور و استقلال خوزستان، مغانلو در دقیقه ۱۵ روی پاس مسعود زائرکاظمینی دروازه شاگردان خلیفهاصل را باز کرد اما کمکداور بلافاصله پرچم خود را بالا برد و گل به دلیل آفساید مردود اعلام شد. صحنه به اتاق VAR رفت و پس از بررسی، تصمیم تیم داوری تایید شد.
در همان زمان تصاویر تلویزیونی و سپس یک زاویه متفاوت از دوربین واید آنالیز بازی در اختیار ورزش سه قرار گرفت؛ تصاویری که دستکم این سؤال را به صورت جدیتر مطرح میکرد که آیا مغانلو در لحظه ارسال پاس واقعا جلوتر از آخرین مدافع خوزستانیها قرار داشته یا خیر؟
ورزش سه هم در گزارش اولیه خود با اتکا به همان تصاویر، این احتمال را مطرح کرد که گل مهاجم تراکتور سالم بوده اما حالا با اطلاعات تازهای که درباره سیستم VAR و روند بررسی این صحنه منتشر شده، داستان دیگر به یک اختلاف ساده درباره آفساید بودن یا نبودن گل تراکتوریها محدود نمیشود.
تصویر جدید، شروع ابهام بزرگتر
تصاویر دوربین واید آنالیز بازی، زاویهای متفاوت از لحظه ارسال پاس را نشان میداد. در این تصاویر به نظر میرسید زمان استارت مغانلو و موقعیت مدافع استقلال خوزستان به شکلی است که تشخیص آفساید بدون ترسیم دقیق خط دشوار خواهد بود.
همین تصویر باعث شد بحث درباره تصمیم تیم داوری دوباره داغ شود؛ بهخصوص اینکه گل در دقیقه ۱۵ مسابقه به ثمر رسیده بود و پذیرش یا رد آن میتوانست شرایط بازی را از همان دقایق ابتدایی تغییر دهد.
جواد نکونام، سرمربی تراکتورهم پس از مسابقه در واکنش به این صحنه گفت که گل مغانلو را دیده و به نظرش آفساید نبوده است. او البته تاکید کرد که نمیخواهد درباره تصمیم داوری قضاوت قطعی داشته باشد اما چند ساعت بعد، یک ادعای بسیار بزرگتر وارد ماجرا شد.
خداداد: آفسایدلاین کار نمیکند
خداداد عزیزی، مدیر تیم تراکتور پس از شکست مقابل استقلال خوزستان با انتشار ویدئویی در صفحه اینستاگرام خود درباره وضعیت سیستم VAR ایران صحبت و ادعا کرد تکنولوژی Offside Line در بخشی از دستگاههای VAR ایران فعال نیست.
او مدعی شد شش دستگاه VAR از یک شرکت اروپایی خریداری شده و برای تمدید لایسنس هر دستگاه باید حدود ۲۰۰ هزار دلار پرداخت شود؛ رقمی که برای شش دستگاه به حدود یک میلیون و دویست هزار دلار میرسد. به گفته عزیزی، این تمدید انجام نشده و نرمافزار مربوط به آفسایدلاین از اردیبهشتماه بروزرسانی نشده است. خداداد در بخشی از صحبتهایش با اشاره مستقیم به مسابقات لیگ گفت:«یک بازی را در لیگ به من نشان بدهید که خطکشی شده باشد.»
او درباره گل شهریار مغانلو هم گفت که صحنه «۵۰-۵۰» بوده و بدون ترسیم خط آفساید، تشخیص قطعی آن دشوار است.
با این حال اما فدراسیون فوتبال درباره این گل روایت دیگری داشت. امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون فوتبال ضمن تاکید بر اینکه همکاری با شرکت تأمینکننده VAR قطع نشده، گفت گزارشهای فنی به شکل مستمر از شرکت دریافت میشود و درباره هفت هفته ابتدایی لیگ نیز گزارش کاملی تهیه خواهد شد.
اما بخش مهمتر صحبت او درباره همین صحنه بود. علوی اعلام کرد تصویر خطکشیشده آفساید گل تراکتور در اختیار خودش قرار دارد و حتی تاکید کرده که اتاق VAR هم تصمیم کمکداور را تایید کرده است.
پای فوتبال برتر به ماجرا باز شد
در ادامه، موضوع دیگری درباره تصاویر این مسابقه مطرح شد. اینکه تصاویر مربوط به بررسی صحنه آفساید به صورت اختصاصی در اختیار برنامه فوتبال برتر قرار گرفته و این برنامه تلویزیونی به صورت انحصاری امکان نمایش بخشی از تصاویر مربوط به اتاق VAR را در اختیار دارد.
این مسئله از این جهت مهم است که اگر تصاویر خطکشیشده و خروجی سیستم VAR برای بررسی صحنه وجود داشته باشد، میتوان دقیقتر درباره تصمیم اتخاذشده صحبت کرد.
در واقع، بحث اصلی دیگر صرفا یک تصویر تلویزیونی نیست؛ بلکه مسئله این است که چه سیستمی در آن مسابقه فعال بوده، چه تصاویری در اختیار اتاق VAR قرار گرفته و خط آفساید چگونه طراحی و مورد استفاده قرار گرفته است.
VAR چینی، دستگاههای اروپایی و یک سؤال فنی
در حال حاضر فوتبال ایران از چند نوع تجهیزات VAR استفاده میکند. براساس اطلاعاتی که درباره ساختار تجهیزات موجود مطرح شده، بخشی از سیستمها چینی هستند و بخشی دیگر از یک شرکت اروپایی تامین شدهاند. تجهیزات چینی از قابلیت تشخیص خط آفساید برخوردارند و عمدتا به شکل سیار مورد استفاده قرار میگیرند. در مقابل سه ورزشگاه پاس قوامین، گلگهر و نقش جهان اصفهان دارای سیستم VAR ثابت هستند.
مسئله لایسنس نیز مربوط به دستگاههای اروپایی است و تمدید هر دستگاه هزینهای در حدود ۲۰۰ هزار دلار دارد. همین تفاوت میان تجهیزات، یک سؤال مهم را ایجاد کرده است: آیا در همه مسابقات از یک نوع سیستم و یک سطح از امکانات استفاده میشود؟
اگر پاسخ منفی است، باید مشخص شود که در هر مسابقه دقیقا چه تجهیزاتی فعال بوده و چه قابلیتهایی در اختیار تیم داوری قرار داشته است؟
و حالا محسن حکیم؛ مهمترین توضیح درباره گل
اما تازهترین بخش ماجرا صحبتهای محسن حکیم، مسئول نظارت، راهاندازی و مدیریت عملکرد سیستمهای VAR در لیگ برتر است.
حکیم در یک برنامه اینترنتی درباره صحنه گل مغانلو توضیح داده که مسابقه تراکتور و استقلال خوزستان با سیستمی برگزار شده که قابلیت خط آفساید داشته و خط آفساید برای این صحنه طراحی شده است. به این ترتیب روایت مطرحشده از سوی حکیم با ادعای اولیه خداداد عزیزی درباره اینکه آفسایدلاین در این مسابقه وجود نداشته، تفاوت جدی دارد.
حکیم در واقع تایید کرده که در این مسابقه، امکان استفاده از تکنولوژی خط آفساید وجود داشته و برای صحنه موردنظر نیز خط طراحی شده است.
در این شرایط اگر تصویر نهایی خط آفساید وجود دارد (که به نظر میرسد وجود دارد و احتمالا فردا شب در برنامه فوتبال برتر روی آنتن شبکه سه به صورت انحصاری نمایش داده خواهد شد) انتشار سریعتر آن میتواند به بسیاری از این پرسشها و ابهامات پایان بدهد؛ چون در نهایت هدف از وجود دستگاههای گرانقیمت VAR باید دقیقا همین باشد: کم کردن تردید، نه اضافه کردن به آن.
