پشت پرده توافقی که سرنوشت منچستر را دگرگون کرد
واقعیت منچسترسیتی: اماراتی‌ها انگلیس را خریدند!
به گزارش ورزش سه، آفتاب پاییزی روی آب‌های آرام اسکله نیو ایزلینگتون بازتاببیده و از دیواره‌های شیشه‌ای کافه‌ها و نانوایی‌های لوکس عبور می‌کند. اینجا شهر مدرن‌شده منچستر است، مشتریان با لپ‌تاپ‌هایشان نشسته، لاته می‌نوشند و ساندویچ‌های گران‌قیمت سفارش می‌دهند. اگر کسی امروز برای اولین بار وارد شهر منچستر شود تصور روزگار سیاه گذشته برایش واقعا دشوار است. اما این تغییر چشمگیر در شهر و به خصوص یک محله که روزگاری متروکه و از یاد رفته بود چطور رخ داد و آیا این تغییر واقعا به سود همه شهروندان تمام شد؟
پاسخ به این پرسش‌ها لاجرم مجبورمان می‌کند به سراغ شبکه‌ای عجیب از آدمهای مشهور و برجسته برویم. از دیوید کامرون نخست‌وزیر پیشین بریتانیا تا شیخ منصور مالک اماراتی منچسترسیتی، سر هاوارد برنستین، سر ریچارد لیس و اندی برنهم نخست‌وزیر کنونی انگلیس که در مسیر صعود به قدرت بارها از شکوفایی اقتصادی این شهر تحت عنوان «منچستریسم» حرف زده‌اند.
ماجرای این شهر آمیزه‌ای است از مانورهای سیاسی در داونینگ استریت، تلاش برای دستیابی به قدرت نرم و نفوذ بین‌المللی و شراکتی طولانی‌مدت بین شهرداری منچستر و نماینده ابوظبی در نیویورک.
سرمایه‌گذاری بیش از یک میلیارد پوندی گروه متحده ابوظبی در طول یک دهه گذشته در بخش‌های شرقی و مرکزی شهر منچستر، این روزها سرخط خبرهای رسانه‌های بین‌المللی است ولی این بار رسانه‌ها مشغول تعریف و تمجید نیستند بلکه به دنبال کوبیدن و حمله‌اند.
چرا؟ حتما ماجرای رای کمیسیون مستقل لیگ برتر را می‌دانید که اعلام کرد نهاد سرمایه‌گذاری تاسیس‌شده برای خرید منچسترسیتی در سال ۲۰۰۸، با انعقاد قراردادهای اسپانسری ساختگی ، درآمدهای باشگاه را به شکل کاذب افزایش داده تا قوانین فرپلی مالی لیگ برتر را دور بزند. قراردادهایی که به باشگاه اجازه داد مبالغ هنگفتی را صرف دستمزدها و خریدهای نجومی کند و یک دهه پرافتخار برای منچسترسیتی بسازد.
آتش با اظهارات اندی برنهم شعله‌ورتر شد. نخست‌وزیر انگلیس ابراز نگرانی کرد که در صورت رد فرجام‌خواهی منچسترسیتی، ابوظبی طرح‌های سرمایه‌گذاری چندمیلیاردی دیگر خود در بریتانیا را متوقف کند. گافی در کلام از طرف برنهم که گویی هنوز به عنوان شهردار منچستر صحبت می‌کرد و باعث شد رسانه‌های انگلیسی روابط دیرینه او با ابوظبی را زیر ذره‌بین قرار دهند.
مخالفان سیاسی برنهم موفقیت‌های اقتصادی او را وابسته به دلارهای مشکوک خارجی می‌دانند و حامیانش مدعی هستند که دشمنان با دستاویز قرار دادن اتهامات سیتی در پی تخریب وجهه او هستند. اما نوسازی شهر منچستر یکی از مهم‌ترین نمادهای توسعه در بریتانیای معاصر است. در محله‌های آنکوتس و نیو ایزلینگتون، خیابان‌ها پر از مجتمع‌های مسکونی، رستوران‌ها و تپش زندگی مدرن شده و این دگرگونی با پول‌های متصل به ابوظبی امکان‌پذیر شد.
در دوران عقد این قرارداد، مدیران شهری در تنگنایی واقعی به سر می‌بردند. منابع دولتی به شدت کاهش یافته بود و هیچ سرمایه‌گذاری تمایلی به ورود به این مناطق ویران نداشت، اما شراکت با مالکان اماراتی چالش‌هایی اساسی درباره ارزش زمین‌های عمومی، بهره‌گیری از بودجه دولتی، سهم منافع عمومی و میزان نفوذ یک سرمایه‌گذار خارجی در سرنوشت شهر ایجاد کرد.
پروژه مشترک شهرداری منچستر و گروه سرمایه‌گذاری ابوظبی با نام «منچستر لایف» یکی از مهم‌ترین کانون‌های این تحول بود. این شراکت در یک دهه گذشته بیش از ۱۸۰۰ واحد مسکونی را در ۹ قطعه زمین در آنکوتس و نیو ایزلینگتون ساخته و ۲۵۶ واحد دیگر را نیز در دست احداث دارد. مالکیت این پروژه‌ها در اختیار نهادهای متعلق به ابوظبی و ثبت‌شده در جزیره جرسی است. طبق پژوهش دانشگاه شفیلد در سال ۲۰۲۴، ارزش ناخالص این سبد ملکی نزدیک به ۳۵۰ میلیون پوند برآورد شده است. شهرداری قرارداد واگذاری بلندمدت شش قطعه زمین را بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ با دریافت حدود ۴.۹۵ میلیون پوند نهایی کرد و سپس ۲.۹ میلیون پوند بابت سهم از مازاد درآمد دریافت کرد.
اسکله امروز دقیقاً بر ویرانه‌های منطقه بدنام کاردروم بنا شده است. شهرکی با ۱۹۹ خانه دولتی که در دهه ۱۹۶۰ جایگزین حلبی‌آبادهای عصر ویکتوریا شد، اما با گذشت دهه‌ها به کانون وحشت و توزیع مواد مخدر تبدیل شد. محله‌ای آنقدر بدنام که رانندگان تاکسی شب‌ها از پذیرش مسافر به مقصد آن خودداری می‌کردند و حتی خودروهای پست حاضر به ورود به محله نبودند. تضاد چهره دیروز و امروز منطقه حیرت‌انگیز است. با این وجود، همه ساکنان قدیمی از ورود این آسمان‌خراش‌ها خرسند نیستند. در حاشیه این برج‌ها، شهروندانی زندگی می‌کنند که تمام عمر در این محله بوده‌اند. برخی از آنها دگرگونی اخیر را بی‌عدالتی، نادیده گرفته شدن هویت بومی و نمادی از اشرافی‌سازی مناطق می‌دانند، اما در نقطه مقابل، ساکنان باسابقه دیگری هم هستند که تاکید دارند اگر این سرمایه‌ها نبود، این منطقه تا ابد در فقر و اعتیاد باقی می‌ماند و حتی امکان ساخت زیرساخت‌های بزرگی مثل سالن کنسرت کو-آپ لایو فراهم نمی‌شد.
مالکان منچسترسیتی مبالغ هنگفتی را به شرق منچستر تزریق کردند. این باشگاه بیش از ۱۲ میلیون پوند برای نوسازی منطقه بسویک پرداخت کرد. طرحی ۱۶ هکتاری که شامل یک کالج، مجموعه تفریحی ورزشی و موسسه پژوهشی بود. سیتی بیش از ۵.۵ هکتار زمین به کالج کانل اهدا کرد، ۳ میلیون پوند برای ساخت استخر در مرکز تفریحی ورزشی شرق منچستر اختصاص داد و نزدیک به ۱۰ میلیون پوند از هزینه ۱۸ میلیون پوندی موسسه سلامت و عملکرد منچستر را متقبل شد. گروه فوتبال سیتی مالکیت مشترک سالن ۲۳ هزار نفری کو-آپ لایو را در اختیار دارد، هتل ۴۰۱ اتاقه رادیسون بلو مدلاک را با سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیون پوندی راه‌اندازی کرده و آکادمی ۲۰۰ میلیون پوندی باشگاه در زمینی ۸۰ هکتاری با ۱۶ چمن تمرینی و استادیوم ۷ هزار نفری فعالیت می‌کند. زمینی که برای پاکسازی آلودگی‌های شیمیایی برجای‌مانده از کارخانه قدیمی بیش از ۵۰ میلیون پوند هزینه روی دست اماراتی‌ها گذاشت.
برخلاف تصور عمومی، پای اماراتی‌ها صرفاً با تصمیم شهرداری چپ‌گرای منچستر به این شهر باز نشد، بلکه دولت ائتلافی محافظه‌کاران به رهبری دیوید کامرون طراح اصلی این ماجرا بود. در سال ۲۰۱۳، دولت بریتانیا واحدی محرمانه به نام «پروژه فالکون» تشکیل داد که متشکل از مقامات ارشد وستهال بود تا سرمایه‌های امارات متحده عربی را به اقتصاد آسیب‌دیده بریتانیا تزریق کند. پس از بحران مالی جهانی و اعمال سیاست‌های ریاضتی شدید، دست شهرداری‌ها برای اجرای پروژه‌های عمرانی خالی شده بود. دولت حتی تونی بلر را به عنوان لابی‌گر به کار گرفت تا بسته‌های پیشنهادی سرمایه‌گذاری را پیش روی سران ابوظبی قرار دهد. این اقدام تلاش برای ترمیم روابط دیپلماتیک پس از اختلافات دو کشور بر سر جریان اخوان‌المسلمین بود. سر ریچارد لیس رهبر وقت شورای شهر تایید کرده است که ورود سرمایه اماراتی‌ها با وساطت مستقیم دولت وقت بریتانیا شروع شد.
تحلیل‌گران روابط بین‌الملل معتقدند انگیزه اصلی خاندان حاکم امارات از این سرمایه‌گذاری‌های سنگین، کسب سود مالی نبوده است. دکتر دیوید ویرینگ استاد روابط بین‌الملل دانشگاه ساسکس تاکید می‌کند که هدف بنیادین ابوظبی، تحکیم پیوندهای نظامی، دیپلماتیک و ایجاد پایگاه نفوذ سیاسی در بریتانیا بود تا در بزنگاه‌های بین‌المللی و در برابر نقدهای حقوق بشری، به عنوان وزنه‌ای تعدیل‌کننده عمل کند.
