چرا با شروع جنگ اینترنت بینالملل قطع شد؟
به گزارش ورزش سه به نقل از فارس، فرض کنید در یکی از روزهای جنگ میخواهید پول جابهجا کنید اما کارت بانکیتان کار نمیکند یا موجودی حسابتان صفر شده است؛ یا ممکن است وارد حساب رمزارزی خود شوید و ببینید داراییتان غیرقابل دسترس شده و عملا از بین رفته است. اینها سناریوهای فرضی نیست؛ در جریان جنگ ۱۲ روزه اتفاق افتاد و کشور شاهد حملات سایبری به زیرساختهای بانکی و صرافیهای رمزارزی با هدف اخلال در زندگی مردم بود. همچنین تلاشهایی برای ایجاد اختلال در جایگاههای سوخت و فرآیند سوختگیری شهروندان انجام شد که ناموفق بود. همچنین رسانههای آمریکایی در دی ماه گزارش دادند که دولت ترامپ در حال آمادهسازی حملات سایبری علیه ایران است که شامل اهداف نظامی و غیرنظامی است.همه اینها نشان میدهد که دشمن متجاوز، اینترنت را به یکی از میدانهای حمله به مردم تبدیل کرده و کشور را ناگزیر کرده برای محافظت از داراییها و زندگی مردم، اینترنت بینالملل را محدود کند.در ادامه مستندات حمله سایبری آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای مالی و اساسی کشور آمده است.
هدف قرار گرفتن بانکها برای اخلال در پرداخت حقوق
در جنگ ۱۲ روزه یک جنگ پیچیده و تمامعیار در فضای سایبری علیه ایران شکل گرفت و بیش از ۲۰ هزار حمله از مبدأهای مختلف داخلی و خارجی، زیرساختهای کشور را هدف قرار داد. در همان روزها به دیتاسنترهای دو بانک سپه و پاسارگارد حمله شد.این حمله سایبری بهگونهای طراحی شده بود که امکان بازیابی سریع خدمات را به حداقل برساند. در پی آن یک شرکت فناوری حوزه نرمافزارهای بانکی برای تسریع در ترمیم آسیبها با بانکها همکاری کرد. کارشناسان این شرکت میگویند که این حمله از نظر گستردگی و شدت با هیچیک از حملات سایبری پیشین در ایران قابل مقایسه نبوده است، زیرا در حملات پیشین معمولاً تمرکز بر هک یا استخراج اطلاعات بود. اما در جریان این حمله، همزمان دیتاسنترهای اصلی، دیتاسنترهای پشتیبان و حتی مراکزی که برای شرایط بحرانی و تداوم خدمات طراحی شده بودند، همگی هدف حمله قرار گرفتند تا بانکها برای مدت زیادی عملاً قادر به ارائه خدمات نباشند و بهطور کامل متوقف شود.
به گفته حسین اسلامی مدیرعامل این شرکت فناوری در یکی از بانکها امکان استفاده مجدد از بخشی از تجهیزات سختافزاری به دلیل خرابی کامل دستگاهها و یا به علت آلودگی آنها وجود نداشت.در نتیجه این شرایط، تیمهای فنی ناچار شدند در بازه زمانی حدود ۱۱ روزه، سیستمهای بانکی را مجددا از ابتدا راهاندازی کنند.
هدف، تضعیف زیرساختهای مالی است
اما حملات سایبری در جنگ ۱۲ روزه به شبکه بانکی محدود نماند. در ۲۸ خرداد، صرافی آنلاین نوبیتکس هم هدف حمله قرار گرفت؛ حملهای که به گفته مدیرعامل این مجموعه، با هدف ایجاد «بحران» بود نه سرقت مستقیم داراییها. برآورد اولیه نشان میداد حدود ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار دارایی در این حمله از بین رفت. بخش زیادی از این داراییها به آدرسهایی در شبکه بلاکچین منتقل شد که کلید خصوصی نداشتند و عملاً غیرقابل دسترسی بودند؛ بهطوریکه نه در اختیار فردی قرار گرفتند و نه قابل بازیابی بودند. از نگاه مدیران این صرافی، همین موضوع نشان میدهد هدف اصلی حمله، منفعت مالی و دزدی نبوده بلکه ایجاد اختلال و بحران در شرایط جنگی بوده است.
پمپ بنزینها هم قرار بود از کار بیافتد
در راستای هدف قرار دادن زندگی و معیشت مردم، در روزهای جنگ ۱۲ روزه، دشمن بارها زیرساختها و بخشهای مرتبط با خدمات عمومی را هدف حملات سایبری قرار داد. مصطفی طزری معاون سازمان پدافند غیرعامل کشور میگوید که در این مدت، چندین بار از IPهای مختلف در کشورهای گوناگون تلاش شد سامانههای سوخت کشور با اختلال مواجه شود، اما موفق نشدند.این نوع حملات البته سابقهدار است و پیشتر نیز زیرساختهای سوخت کشور را با اختلال مواجه کرده است. از جمله در سال ۱۴۰۰ که سامانه سوخت کشور بهطور ناگهانی مختل شد، کارتهای سوخت از کار افتادند، جایگاهها تعطیل شدند و صفهای طولانی در کشور شکل گرفت. همزمان نیز شایعاتی درباره افزایش قیمت بنزین منتشر شد که نگرانیها را بیشتر کرد. این نخستین بار نبود که یک زیرساخت حیاتی هدف قرار میگرفت، اما شاید اولین باری بود که اثر آن بهطور مستقیم در زندگی روزمره مردم احساس شد البته وزارت نفت توانست تا پایان همان روز بخشی از جایگاهها را بهصورت آفلاین وارد مدار کند، اما بازگشت کامل سامانه به وضعیت عادی حدود یک هفته زمان برد.
این حادثه در آذر ۱۴۰۲ نیز تکرار شد؛ اینبار در قالب حملهای پیچیدهتر که حدود ۶۰ درصد جایگاههای سوخت را دچار اختلال کرد. با این حال، بهدلیل تمهیدات از پیش اتخاذشده، حدود ۴۰ درصد جایگاهها از آسیب مصون ماندند که نشان میداد باوجود پیچیدهتر شدن حملات سطح دفاعی نسبت به گذشته بهبود یافته است. در نهایت، طی دو روز حدود ۹۰ درصد جایگاهها دوباره به سامانه سوخت متصل شدند.
حملات سایبری همچنان ادامه دارد
اکنون در پی آغاز تجاوزات دشمن آمریکایی–صهیونی به ایران از ۹ اسفندماه، آمار دقیقی از حجم حملات سایبری اعلام نشده است، اما به گفته احسان چیتساز معاون وزیر ارتباطات، دشمن پیش از آغاز حملات نظامی مستقیم، زیرساختهای کشور را هدف قرار داده و پیش از جنگ رمضان نیز حملات سایبری گستردهای انجام داده؛ حتی یک حمله سایبری گسترده نیز صورت گرفته است. همچنین در دی ماه نیز بهزاد اکبری رئیس شرکت ارتباطات زیرساخت گفت که یکی از بزرگترین حملات دیداس که در زمره ۱۲ حمله بزرگ جهان بوده است توسط این شرکت خنثی شد.اگر این نقاط را کنار هم قرار دهیم، یک تصویر روشن شکل میگیرد؛ میدان اصلی جنگ امروز دیگر فقط میدان نظامی نیست، بلکه به جایی کشیده شده که مستقیماً پول، سوخت و خدمات مرتبط با زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار میدهد. در چنین شرایطی، کارشناسان معتقدند محدودسازی موقت اینترنت میتواند یکی از ابزارهای مدیریت بحران باشد؛ اقدامی برای کاهش دسترسی مهاجمان، محدود کردن کنترل و فرماندهی حملات است.البته این تصمیم بدون هزینه نیست و میتواند به کسبوکارها، ارتباطات و... آسیب بزند. با این حال، پرسش اصلی این است که هزینه این محدودیت بیشتر است یا خسارت از کار افتادن همزمان زیرساختهای حیاتی مانند سوخت، بانک و خدمات ضروری؟
راهکار، قوی شدن است
در نهایت، این حملات نشان میدهد که عرصه دیجیتال نیز به خط مقدم تبدیل شده است. همانطور که امروز حفظ تنگه هرمز یک موضوع راهبردی است، حفاظت از مسیرهای اتصال به اینترنت جهانی نیز به یک مسئله امنیت ملی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، راهی جز تقویت همهجانبه در نوسازی تجهیزات و ارتقای نرمافزارها و تربیت نیروی انسانی متخصص و طراحی زیرساختهای امن و تابآور در حوزه امنیت شبکه وجود ندارد و این یک ضرورت اجتنابناپذیر است.اگر قرار باشد در بحرانها خدمات حیاتی بدون اختلال ادامه پیدا کند، باید از پیش برای آن سرمایهگذاری شود تا کشور بتواند با کمترین آسیب و بیشترین پایداری، زندگی عادی مردم را حفظ و مدیریت کند.
