به بهانه تولد علی پروین
از کوچه غریبان تا قلب فوتبال ایران، سلطان ۸۰ ساله شد
به گزارش ورزش سه، نام علی پروین که میآید، فقط یک ستاره شماره ۷، یک هافبک تکنیکی یا حتی یک مربی موفق در ذهن فوتبالدوستان تداعی نمیشود. پشت این نام، بیش از شش دهه از تاریخ فوتبال ایران قرار دارد. از روزهایی که فوتبال هنوز آنقدرها بزرگ و صنعتی نشده بود تا روزهایی که پرسپولیس به یکی از مهمترین باشگاههای فوتبال آسیا تبدیل شد.
علی پروین ۸۰ ساله شد؛ مردی که فوتبال را از سال ۱۳۴۰ با کیان آغاز کرد و بعد از عبور از پیکان، به پرسپولیس رسید؛ همان باشگاهی که قرار بود بخش اصلی زندگی فوتبالی او را بسازد؛ اما قصه پروین فقط قصه یک باشگاه نیست.
پروین در سوم مهرماه ۱۳۲۵ در تهران به دنیا آمد؛ در کوچه غریبان بازار.
در روایت زندگی او حتی کودکیاش هم یک پیچ مهم دارد. بیماری سختی که در سالهای کودکی جانش را تهدید کرد اما پس از عبور از آن به تعبیر روایت قدیمی زندگیاش، با انرژی بیشتری به فوتبال برگشت.
شاید آن روزها کسی تصور نمیکرد پسری که در کوچههای بازار تهران دنبال توپ میدود، چند دهه بعد به یکی از شناختهشدهترین چهرههای تاریخ ورزش ایران تبدیل شود.
سال ۱۳۴۰ نقطه شروع رسمی فوتبال پروین بود؛ کیان نخستین باشگاهی بود که او را در مسیر حرفهای قرار داد. بعد نوبت به پیکان رسید و سرانجام پرسپولیس.
پروین در پرسپولیس فقط بازی نکرد؛ او با این باشگاه بزرگ شد و این باشگاه هم با او بخشی از هویت تاریخیاش را ساخت. سالها با پیراهن شماره ۷ پرسپولیس به میدان رفت، کاپیتان شد، قهرمانی دید و سرانجام همانجا کفشهایش را آویخت اما پایان دوران بازی، پایان حضورش در فوتبال نبود. برعکس؛ تازه بخش دوم داستان شروع شده بود.
از شماره ۷ تا نیمکت تیم ملی
پروین یکی از معدود چهرههایی در فوتبال ایران است که در چند نقش متفاوت در بالاترین سطح حضور داشته است. او ابتدا ستاره تیم ملی شد و با ایران به قهرمانی آسیا رسید. در جام ملتهای ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶، بخشی از تیم قهرمان ایران بود و در بازیهای آسیایی ۱۹۷۴ هم همراه با تیم ملی به مدال طلا رسید.
بعدتر و در جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین یکی از اعضای تیم ایران در نخستین حضور تاریخ فوتبال کشورمان در بزرگترین تورنمنت ملی جهان بود.
پروین در دو دوره المپیک ۱۹۷۲ مونیخ و ۱۹۷۶ مونترال هم برای ایران بازی کرد و در تیم ملی در مسیر صعود به المپیک ۱۹۸۰ مسکو نیز حضور داشت؛ هرچند پروین در آن دوره در المپیک حاضر نشد. کارنامه ملی او در نهایت به ۷۶ بازی ملی رسید؛ عددی که سالها رکورد حضور در تیم ملی فوتبال ایران بود.
پروین پس از خداحافظی از فوتبال، خیلی زود به یکی از مهمترین نیمکتهای فوتبال ایران رسید. از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ سرمربی تیم ملی بود و چند سال بعد، در بازیهای آسیایی ۱۹۹۰ پکن، این بار نه با پیراهن شماره ۷، بلکه در قامت سرمربی تیم ملی ایران را به مدال طلای بازیهای آسیایی رساند.
این شاید یکی از مهمترین ویژگیهای کارنامه پروین باشد:
او هم قهرمانی آسیا را به عنوان بازیکن تجربه کرده و هم به عنوان مربی.
رابطه پروین و پرسپولیس اما داستان دیگری است. او بعد از دوران بازی، سالها روی نیمکت این تیم نشست و در مقاطع مختلف مدیریت باشگاه را نیز تجربه کرد.
قهرمانیهای متعدد با پرسپولیس در لیگ ایران، مسابقات باشگاههای تهران، جام حذفی و رقابتهای آسیایی باعث شد نام او با بخش مهمی از تاریخ این باشگاه گره بخورد.
فدراسیون فوتبال در روایت کارنامه او، ۲۰ قهرمانی در مجموع رقابتهای باشگاهی با پرسپولیس را ثبت کرده است؛ عددی که جایگاه او را در تاریخ این باشگاه نشان میدهد.
۸۰ سالگی؛ عددی بزرگتر از یک تولد
علی پروین رسما ۸۰ ساله شد. هشتاد سال برای هر انسان عدد بزرگی است اما برای مردی که بخش قابل توجهی از این هشت دهه را در متن فوتبال ایران زندگی کرده، معنای دیگری دارد. او فوتبال را در روزهایی شروع کرد که هنوز خبری از لیگ حرفهای، شبکههای اجتماعی، قراردادهای چند ده میلیاردی و فوتبال ۲۴ ساعته نبود.
توپ را گرفت و از کوچههای تهران شروع کرد؛ به پرسپولیس رسید، پیراهن تیم ملی را پوشید، جام جهانی را دید، قهرمان آسیا شد، مربی شد، قهرمان شد، مدیر شد و در نهایت تبدیل به یکی از چهرههایی شد که نامش دیگر فقط متعلق به یک باشگاه یا یک نسل نیست.
علی پروین ۸۰ ساله شد اما برای فوتبال ایران، او بیشتر از یک عدد روی شناسنامه است.
او بخشی از حافظه فوتبال این کشور است؛ از کوچه غریبان بازار تا قلب تاریخ پرسپولیس و تیم ملی.
