ترامپ و شی درباره ایران چه توافقی کردند؟
به گزارش "ورزش سه" و به نقل از تابناک، دیدار دونالد ترامپ و شی جینپینگ در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در کاخ سفید، دومین دیدار مستقیم آنها در سال جاری بود و بیش از آنکه به یک «توافق بزرگ» منجر شود، بر حفظ آتشبس تجاری و مدیریت اختلافات اقتصادی و فناوری متمرکز بود.
مهمترین نتیجه این دیدار، تمدید موقت توافق آتشبس تجاری آمریکا و چین بود؛ اما بسیاری از اختلافات اساسی همچنان حلنشده باقی ماندند.
مهمترین دستاوردهای دیدار
مهمترین نتیجه عملی نشست، توافق دو طرف برای تمدید آتشبس تجاری بود. این آتشبس قرار بود در نوامبر منقضی شود و اکنون حدود دو ماه دیگر تمدید شده است؛ بنابراین واشنگتن و پکن فعلاً از تشدید جنگ تعرفهای خودداری میکنند و مذاکرات اقتصادی ادامه خواهد یافت.
با این حال، این یک توافق بلندمدت نیست و مسائل اصلی، از جمله سطح تعرفهها، خرید کالاهای آمریکایی، مواد معدنی کمیاب و محدودیتهای فناوری، به مذاکرات بعدی موکول شدهاند.
ادامه گفتوگو درباره مواد معدنی و عناصر کمیاب
یکی از مهمترین موضوعات برای واشنگتن، وابستگی صنایع آمریکایی به عناصر خاکی کمیاب و مواد معدنی حیاتی چین است.
چین بخش بسیار بزرگی از ظرفیت جهانی استخراج، پالایش و تولید آهنرباهای عناصر خاکی کمیاب را در اختیار دارد.
در مذاکرات، موضوع ادامه صادرات و جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین این مواد مطرح شد، اما به نظر میرسد جزئیات یک توافق پایدار همچنان نیازمند مذاکره است.
گفتوگو درباره هوش مصنوعی
دو طرف همچنین درباره ایمنی و مدیریت ریسکهای هوش مصنوعی صحبت کردند. پیش از دیدار ترامپ و شی، تیمهای دو کشور درباره ایجاد نوعی سازوکار اطلاعرسانی درخصوص حوادث مرتبط با هوش مصنوعی که ممکن است پیامدهای امنیت ملی داشته باشد، مذاکره کرده بودند.
این بخش بیشتر به ایجاد کانال ارتباطی و مدیریت خطرات مربوط میشود و به معنای همکاری گسترده فناوری میان دو کشور نیست.
چه چیزهایی حل نشد؟
از نظر سیاسی نیز دو طرف تلاش کردند رابطه را از مسیر تقابل شدید خارج کنند. ترامپ از «دوستی بسیار خوب» با شی سخن گفت و فضای دیدار نسبتاً دوستانه بود.
در عین حال، دو طرف همچنان رقبای راهبردی محسوب میشوند و این فضای دوستانه به معنای حل اختلافات بنیادی نیست.
این دیدار یک توافق جامع میان آمریکا و چین ایجاد نکرد. چند موضوع اساسی همچنان باز مانده است.
نخست، تعرفهها و عدم توازن تجاری همچنان محل اختلاف است. تمدید آتشبس صرفاً فرصت بیشتری برای مذاکره ایجاد کرده و اختلافات ساختاری تجاری را حل نکرده است.
دوم، محدودیتهای فناوری آمریکا علیه چین همچنان برقرار است. واشنگتن به دنبال حفظ برتری خود در فناوریهای پیشرفته، بهخصوص تراشهها و هوش مصنوعی، است و در این نشست نشانهای از یک توافق اساسی برای رفع محدودیتهای صادرات فناوریهای پیشرفته دیده نمیشود.
سوم، تایوان همچنان یکی از حساسترین موضوعات رابطه دو کشور است. این مسئله در دستور کار راهبردی دو طرف قرار دارد، اما در دیدار اخیر توافق مهمی درباره تغییر مواضع آمریکا یا چین حاصل نشد.
چهارم، ایران نیز در پسزمینه مذاکرات قرار داشت. واشنگتن امیدوار است چین بتواند بر تهران برای پایان دادن به جنگ و کاهش تنش فشار وارد کند، اما گزارش رویترز میگوید پکن تاکنون تمایل چندانی برای استفاده از اهرم خود علیه ایران نشان نداده است؛ بنابراین در این زمینه نیز دستاورد مشخصی اعلام نشد.
ترامپ و شی به جای حل اختلافات اساسی، بر جلوگیری از تشدید آنها و خریدن زمان برای مذاکرات بیشتر توافق کردند.
مهمترین دستاورد ملموس برای دو طرف، تمدید آتشبس تجاری و ادامه گفتوگو درباره تجارت، مواد معدنی حیاتی و هوش مصنوعی بود؛ اما موضوعات بزرگتری مانند ساختار تعرفهها، محدودیتهای فناوری، تایوان و نقش چین در قبال ایران همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
از این منظر، سفر شی به واشنگتن بیشتر یک توافق برای مدیریت رقابت بود تا توافقی برای پایان دادن به رقابت آمریکا و چین.
