رسمی: دوپینگ در ورزش آزاد شد!

به گزارش ورزش سه، زمانی دوپینگ، تاریک‌ترین کلمه ورزش بود؛ چیزی شبیه تقلب مقدس. ورزشکارها پنهانی سراغش می‌رفتند، آزمایشگاه‌ها دنبال شکارش بودند و رسانه‌ها با تیترهای درشت رسوایی‌ها را منتشر می‌کردند. از بن جانسون تا لنس آرمسترانگ، تاریخ ورزش پر است از قهرمانانی که میان مدال و ممنوعیت گیر کردند.

اما حالا پروژه‌ای در آمریکا تصمیم گرفته کل صورت مسئله را پاک کند؛ «Enhanced Games» یا همان «بازی‌های تقویت‌شده». مسابقاتی که قرار است در لاس‌وگاس برگزار شود و در آن، مصرف مواد نیروزا نه‌تنها ممنوع نیست، بلکه بخشی از هویت مسابقه محسوب می‌شود.

بله، دوپینگ دیگر قرار نیست در تاریکی اتفاق بیفتد، بلکه قرار است زیر نور پروژکتور برگزار شود. برگزارکنندگان این پروژه می‌گویند ورزش مدرن همین حالا هم مصنوعی شده است؛ از رژیم‌های فوق‌پیشرفته و مکمل‌ها گرفته تا خواب کنترل‌شده، تحلیل داده، اتاق‌های اکسیژن و مهندسی ژنتیک. به عقیده آنها، دوپینگ فقط آخرین مرحله «ارتقای انسان» است و مخالفت با آن، بیشتر شبیه ترس از آینده به نظر می‌رسد.

کریستین آنگرمایر، میلیاردر آلمانی و مغز متفکر این پروژه، صریحا از ایده «هک بیولوژیکی» دفاع می‌کند؛ اینکه انسان حق دارد بدنش را ارتقا بدهد، قوی‌تر شود و محدودیت‌های طبیعی را کنار بزند. او حتی به اسطوره‌های یونان باستان اشاره کرده و گفته بشر همیشه آرزو داشته چیزی فراتر از انسان معمولی باشد.

*مشکل اما دقیقا از همین‌جا شروع می‌شود، چون ورزش، حداقل در تعریف کلاسیکش، قرار نبود مسابقه میان آزمایشگاه‌ها باشد.

در «بازی‌های تقویت‌شده»، طبق آمار منتشرشده، بیش از ۹۰ درصد ورزشکاران از تستوسترون استفاده می‌کنند و حدود ۸۰ درصد هم سراغ هورمون رشد رفته‌اند. برخی نیز از استروئیدهای آنابولیک استفاده می‌کنند؛ موادی که سال‌ها به دلیل خطرات جدی برای قلب، کبد، کلیه و سیستم عصبی در فهرست سیاه ورزش قرار داشته‌اند.
منتقدان می‌گویند این مسابقات، بیش از آنکه یک رویداد ورزشی باشند، شبیه نسخه مدرن گلادیاتورها هستند، جایی که بدن ورزشکار تبدیل به آزمایشگاه سرمایه‌گذاران و شرکت‌های دارویی می‌شود.

ترس بزرگ‌تر اما جای دیگری است؛ اگر این پروژه موفق شود چه؟
اگر یک دونده در این مسابقات رکورد یوسین بولت را بشکند، یا شناگری سریع‌تر از رکوردهای المپیک شنا کند، آیا افکار عمومی اصلا اهمیتی می‌دهد که آن رکورد رسمی نیست؟ آیا نسل بعدی ورزشکاران حاضر می‌شوند «پاک» بمانند وقتی می‌بینند شهرت، پول و رکوردها در سمت دیگر ایستاده‌اند؟

اینجاست که پروژه «Enhanced Games» خطرناک می‌شود؛ نه فقط به خاطر داروها، بلکه به خاطر تغییر فلسفه ورزش. ورزش حرفه‌ای همیشه درباره مرز توانایی انسان بوده، اینکه بدن تا کجا می‌تواند پیش برود. اما حالا بعضی‌ها می‌خواهند این مرز را به جای تمرین و استعداد، با آمپول و هورمون جابه‌جا کنند.

برگزارکنندگان البته تلاش می‌کنند ماجرا را شیک و آینده‌نگرانه نشان بدهند. آنها می‌گویند همه چیز زیر نظر پزشکان انجام می‌شود و مواد مصرفی تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا را دارد. حتی برای شکستن رکورد جهانی دوی ۱۰۰ متر یا شنای ۵۰ متر آزاد، جایزه یک میلیون دلاری تعیین کرده‌اند؛ عددی که نشان می‌دهد این پروژه فقط یک آزمایش فلسفی نیست، بلکه یک تجارت عظیم رسانه‌ای هم هست.

در واقع «Enhanced Games» بیشتر از آنکه شبیه المپیک باشد، شبیه نتفلیکس است؛ ترکیبی از شو، پول، جنجال و رکورد.
اما وسط تمام این نورها، یک سوال ساده هنوز بی‌پاسخ مانده؛ اگر همه چیز مجاز شود، دیگر دقیقا داریم چه چیزی را تحسین می‌کنیم؟ بدن انسان را یا کیفیت داروها را؟

شاید برای همین است که بسیاری از پزشکان ورزشی و مدیران ضد دوپینگ با وحشت درباره این مسابقات حرف می‌زنند. آنها نگران‌اند که عادی‌سازی مصرف هورمون و استروئید، ورزش را وارد چرخه‌ای کند که خروج از آن ممکن نباشد؛ جایی که ورزشکار جوان برای عقب نماندن، مجبور شود بدنش را به آزمایشگاه تبدیل کند.
این فقط یک مسابقه نیست؛ یک تغییر پارادایم است.تغییری که می‌تواند مرز میان انسان و ماشین بیولوژیکی را کمرنگ‌تر از همیشه کند.

شاید «بازی‌های تقویت‌شده» فعلا فقط در لاس‌وگاس برگزار شوند، اما سوالی که مطرح کرده‌اند، خیلی بزرگ‌تر از یک شهر یا یک تورنمنت است:
آیا آینده ورزش، هنوز درباره رقابت انسان‌ها خواهد بود؟ یا درباره رقابت نسخه‌های ارتقایافته انسان؟