هیچکس از پس این محله برنمیآید
داستان شگفت رایو وایکانو، از فقر تا فینال اروپا
به گزارش ورزش سه، رایو وایهکانو پای یک شگفتی بزرگ امضا زده است. تیم کارگران که امشب در فینالی اروپایی به میدان میرود. نوشته جذاب یک فوتبالنویس مطرح اسپانیایی درباره سفر شگفتانگیز رایو را در ادامه میخوانید:
باشگاه رایو وایه کانو در منطقهٔ وایکاس، در حاشیهٔ مادرید، قرار دارد. اولین باری که برای دیدن بازیهای رایو وایکانو رفتم، مارس ۲۰۱۱ بود؛ کنار ورزشگاه «استادیو وایکاس» یک ماشین پلیس سوخته دیده میشد.
درگیری و اعتراض در رایو چیز عجیبی نبود. اولتراهای چپگرای این تیم، یعنی «بوکانروس»، سالها علیه مالک وقت باشگاه، خوسه ماریا رویس ماتئوس، مبارزه کرده بودند؛ تاجری بانفوذ در دوران دیکتاتوری ژنرال فرانسیسکو فرانکو که بعدها بهدلیل فساد مالی زندانی شد.
نیم ساعت قبل از شروع بازی، هواداران اولترا با صورتهای پوشیده بطری به سمت پلیس پرتاب میکردند و مأموران هم با باتوم پاسخ میدادند. اما آشوب خیلی زود فروکش کرد و کمی بعد، هواداران هر دو تیم، رایو وایکانو و رئال بتیس که آن روز در لیگ دسته دوم اسپانیا میهمان بودند، با خوشحالی بیرون ورزشگاه ۱۴ هزار نفری عکس یادگاری میگرفتند.
بعد از شروع مسابقه، اولتراها مدام علیه مالکان باشگاه شعار میدادند و همزمان بنری بزرگ بالا برده بودند که رویش نوشته شده بود: «نه به جنگ امپریالیستی در لیبی». گل پیروزیبخش مهاجم رایو، پیتی، باعث شد سکوها منفجر شوند؛ پر از فریاد و بالا و پایین پریدن هواداران. تجربهای منحصربهفرد و بدون فیلتر از فوتبال؛ فقط ۲۰ دقیقه با مترو از مرکز پایتخت اسپانیا فاصله داشت. حالا باورش سخت است که همان باشگاه تا این حد به فتح یک جام اروپایی نزدیک شده باشد.
رایو امشب، چهارشنبه، در فینال لیگ کنفرانس اروپا در شهر لایپزیش مقابل کریستال پالاس قرار میگیرد. آنها پیش از این فقط یک بار در رقابتهای اروپایی حضور داشتهاند؛ زمانی که بهخاطر رکورد بازی جوانمردانهشان سهمیه جام یوفای فصل ۰۱-۲۰۰۰ را گرفتند و در مرحله یکچهارم نهایی مقابل تیم هملیگیشان، دپورتیوو آلاوس، حذف شدند.
رایو هرگز در هیچ فینال مهمی بازی نکرده است. پرافتخارترین جام تاریخ ۱۰۱ ساله این باشگاه، قهرمانی لیگ دسته دوم اسپانیا در فصل ۱۸-۲۰۱۷ است. آنها هفتمین قدرت مالی ضعیف لالیگا را دارند و ارزش کل ترکیبشان طبق آمار ترنسفرمارکت، ۱۰۷ میلیون یورو (۹۲.۲ میلیون پوند یا ۱۲۴.۵ میلیون دلار) تخمین زده میشود؛ در حالی که ارزش ترکیب کریستال پالاس ۵۴۱ میلیون یورو است. رایو تابستان گذشته، پس از صعود به رقابتهای اروپایی، برای جذب ۹ بازیکن جدید فقط ۷.۱ میلیون یورو هزینه کرد.
رایو از هر نظر متفاوت است. اگر بخواهید بازیهایشان را تماشا کنید، تنها راه خرید بلیت کاغذی و حضوری از ورزشگاه است؛ صرفاً چون باشگاه حاضر نیست روی سیستم فروش آنلاین سرمایهگذاری کند. در ماجراجویی اروپایی این فصل، بعضی از هواداران حتی شب را در خیابانهای اطراف ورزشگاه خوابیدهاند تا مطمئن شوند بلیت گیرشان میآید.
در سپتامبر ۲۰۱۲، دوباره برای تماشای یک بازی لالیگا به ورزشگاه برگشتم؛ جایی که رایو وایکانو میزبان همسایه غولپیکرش از شمال شهر، رئال مادرید، بود. اما ناگهان نورافکنهای ورزشگاه از کار افتادند و مسابقه به تعویق افتاد.
مالک جدید رایو در آن زمان، رائول مارتین پرسا، که در ماه مه ۲۰۱۱ باشگاه را خریده بود و هنوز هم رئیس باشگاه است، بین اولتراها محبوبیتی نداشت. او مدعی شد کسی بهصورت حرفهای کابلها را بریده تا نورافکنها از کار بیفتند؛ اقدامی که خودش آن را «تروریسم فوتبالی» توصیف کرد.
پلیس از ۱۳ هوادار رایو درباره خرابکاری احتمالی بازجویی کرد، اما در نهایت هیچ اتهامی علیه کسی مطرح نشد. نورافکنها برای شب بعد تعمیر شدند و تیم رئال مادرید با هدایت ژوزه مورینیو با گلهای کریم بنزما و کریستیانو رونالدو پیروز شد.
رایو در فصل ۱۳-۲۰۱۲ تیمی فوقالعاده سرگرمکننده داشت. هدایت آنها بر عهده پاکو خمس بود؛ کسی که حالا دستیار سرمربی وستهم یونایتد است. رایو آن فصل در رتبه هشتم لالیگا قرار گرفت و سهمیه لیگ اروپا را به دست آورد. اما یوفا بهدلیل بدهیهای پرداختنشده، مجوز حضور در مسابقات را به آنها نداد و در عوض سویا جایگزینشان شد؛ تیمی که بعداً با هدایت اونای امری، اولین قهرمانی از سه قهرمانی پیاپیاش در لیگ اروپا را جشن گرفت.
در همان زمان، در وایکاس، محلهای کارگری در حدود سه مایل جنوبشرقی مرکز مادرید، هواداران بیشتر درگیر مسائل دیگری بودند.
در نوامبر ۲۰۱۴، بازیکنان، کارکنان و هواداران رایو برای جمعآوری پول بسیج شدند تا «کارمن مارتینس آیودو» ۸۵ ساله از آپارتمانش در نزدیکی ورزشگاه اخراج نشود. پاکو خمس آن زمان گفته بود: «قرار نیست فقط بایستیم و هیچ کاری نکنیم.»
وایکاس از مناطقی است که بیشترین آسیب را از محرومیت اجتماعی در مادرید دیده و ورزشگاه رایو به مرکزی برای کمپینهای مختلف سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. فوتبالنویس سایت اتلتیک در یکی از دیدارهای اخیر، پوسترهایی برای بازار دستدوم موسوم به همبستگی، تجمع «مادران علیه فاشیسم»، نشستی درباره «وضعیت فعلی جنبش کارگری»، نمایشگاه کتاب آنارشیستی، راهپیمایی علیه «جنگ ترامپ و نتانیاهو در ایران» و همچنین تجمعی برای بهبود مسکن عمومی مشاهده کرد.
روی دیوارهای ورزشگاه همچنین نقاشی بزرگی دیده میشود که هواداران در ادای احترام به دروازهبان سابق رایو،ویلفرد آگبوناوباره، کشیدهاند؛ ملیپوش نیجریهای که در دوران بازیاش در لالیگای دهه ۹۰ میلادی، بارها هدف توهینهای نژادپرستانه وحشتناک قرار گرفت.
رابطهای فوقالعاده نزدیک بین بازیکنان و هواداران وجود دارد؛ آن هم با وجود اینکه مالک باشگاه همچنان محبوبیتی ندارد. در دوران همهگیری کووید، وقتی برخی کارکنان باشگاه به مرخصی اجباری فرستاده شدند، بازیکنان رایو دست به اعتصاب زدند. خمس آن زمان در برنامه تلویزیونی «اِستودیو اِستادیو» گفت: «از نظر قانونی حق دارند این کار را بکنند، اما از نظر اخلاقی نه. اینجا رایو است.»
پس از آخرین بازی خانگی لالیگای فصل ۲۶-۲۰۲۵ در وایکاس، در ۱۷ مه، مدافع راست تیم،آندره ی راتیو، و دروازهبان ذخیره، دنی کاردناس، به رستوران بیرونبری نزدیک ورزشگاه به نام «کباب بیگ چیکن» رفتند تا برای همتیمیهایشان غذا بگیرند. در زمان انتظار برای آماده شدن سفارش، این دو بازیکن برای تمام افراد حاضر در مغازه نوشیدنی حساب کردند و با کارکنان و مشتریها سلفی گرفتند.
همه اینها کنار هم، حس جامعه بودن و همبستگیای را میسازد که در فوتبال مدرن بهندرت دیده میشود. این تیم و هوادارانش حالا در کنار هم تجربهای کاملاً غیرمنتظره و منحصربهفرد را زندگی میکنند.
«برای مردم وایکاس، حضور در یک فینال فرصتی است که در یک عمر یک بار دست میدهد.» این را «کارلوس سانچس بلاس»، خبرنگار و هوادار قدیمی رایو، ماه گذشته به اتلتیک گفت.
فصل گذشته، تیم اینیگو پرز در آخرین بازی فصل، در خانه مقابل مایورکا قرار گرفت؛ در حالی که این شانس را داشت برای نخستین بار در ۲۵ سال اخیر به رقابتهای اروپایی صعود کند. در جریان مسابقهای فوقالعاده پراسترس، شعار «سی، سه پوئده» (بله، میتوانیم) بارها در ورزشگاه طنینانداز شد و سکوهای فلزی با کوبیدن هماهنگ پای هواداران به لرزه درآمد.
پس از آنکه تساوی ۰-۰ سهمیه لیگ کنفرانس را قطعی کرد، هواداران به زمین مسابقه هجوم بردند تا تیم را در آغوش بگیرند و همراه بازیکنان جشن بگیرند. یکی از کارکنان باشگاه مایورکا هنگام تماشای این جشنها آرام گفت: «کار کردن در باشگاهی مثل این فوقالعاده میشد.»
البته زندگی روزمره در وایکاس همیشه تا این اندازه هیجانانگیز نیست و کارکنان باشگاه باید با منابع کمتر و امکاناتی ضعیفتر از هر تیم دیگر لالیگا کنار بیایند. در پلیآف صعود رایو وایکانو به لیگ کنفرانس مقابل تیم بلاروسی نمان گرودنو در ماه آگوست، یکی از هواداران که جلوی جایگاه خبرنگاران نشسته بود با دستمال مرطوب آشغالهای روی صندلیاش را پاک کرد و بعد با مهربانی وسیلهای برای تمیز کردن میز در اختیار خبرنگار «اتلتیک» گذاشت. مهمتر از آن، امکانات سرویس بهداشتی برای هواداران معلول واقعاً فاجعهبار بود.
رایو در مرحله لیگ، از سد حریفانی از مقدونیه شمالی، سوئد، اسلواکی، کوزوو و لهستان گذشت. در ماه دسامبر، تیم شبکههای اجتماعی لخ پوزنان ویدیویی منتشر کرد که در آن رختکن کوچک و فرسوده میهمانان را نشان میداد.
پس از پیروزی ۳-۰ رایو وایکانو مقابل آاِک آتن در بازی رفت مرحله یکچهارم نهایی در ماه آوریل، بعضی از هواداران شب را بیرون ورزشگاه چادر زدند تا بتوانند بلیت بازی برگشت را تهیه کنند؛ چرا که رایو تنها باشگاه حرفهای اسپانیاست که بلیتهایش را بهصورت آنلاین نمیفروشد.
در مرحله نیمهنهایی، تقابل عجیب رایو با استراسبورگِ لیگ یک فرانسه رقم خورد؛ باشگاهی که ۹۹.۹۷ درصد سهامش در اختیار «بلوکو» است، کنسرسیومی متعلق به مالکان چلسی که توسط شرکت سرمایهگذاری آمریکایی کلیرلیک کپیتال هدایت میشود.
آلبرتو گارسیا، دروازهبان سابق رایو، پیش از بازی رفت به اتلتیک گفت: «انگار دو دنیای ضد هم با هم برخورد کردهاند.» آن ۹۰ دقیقه با سروصدای بیوقفه و دود در سکوها همراه بود؛ دودی که صرفا مربوط به سیگار کشیدن نبود. وقتی آلِمائو، مهاجم برزیلی و گرانترین خرید تابستان گذشته رایو با مبلغ ۴.۵ میلیون یورو، تنها گل بازی را با ضربه سر به ثمر رساند، حتی نیروهای انتظامات ورزشگاه هم در آوازخوانی هواداران شریک شدند.
پس از مسابقه، بازیکنان و مربیان رایو طبق معمول، بازو در بازو در زمین صف کشیدند؛ در حالی که رهبر اولتراها، بدون پیراهن، شعار «این محله هرگز تسلیم نمیشود» را هدایت میکرد و بعد همه با شور فراوان سرود محبوب باشگاه را خواندند: «زندگی دزدان دریایی بهترین زندگی است.» آنها همین پیروزی ۱-۰ را در بازی برگشت در فرانسه هم تکرار کردند.
حالا کریستال پالاس، که سهامداران اصلیاش تاجران آمریکایی هستند، در انتظار رایو است. شانس و احتمال علیه رایو وایکانو است، اما نه تیم اینیگو پرز و نه هوادارانش نگران نیستند. آنها قبلاً هم کنار هم با چالشهای بزرگتری روبهرو شدهاند و از پسشان برآمدهاند.
زنده پیشنهادی
