تکل زدن ممنوع! ناگهان چه اتفاقی افتاد
تحلیل خواندنی آتلتیک: حذف ایران در زمین خاکی!
به گزارش ورزش سه، الجزایر و اتریش در یک بازی که هر دو تیم با حداقل ریسک و مدیریت زمان و حملات بازی میکردند، برخلاف شکل و روند بازی به تساوی پرگل رسیدند تا هر دو تیم راهی مرحله حذفی جام جهانی شوند و ایران به شکلی عجیب و دراماتیک از جامجهانی کنار برود. این نتیجهای بود که بسیاری از قبل احتمال رخ دادن آن را میدادند، اما روند سناریوی بازی به قدری غیرقابلپیشبینی بود که همه را شگفتزده کرد.
سناریوی پیش از بازی کاملاً واضح بود: برنده مسابقه مستقیماً به مرحله یکشانزدهم نهایی صعود میکرد تا مقابل اسپانیا قرار بگیرد و بازنده از دور رقابتها حذف میشد. در این بین نتیجه تساوی میتوانست هر دو تیم را دست در دست هم به مرحله بعد بفرستد. این همان احتمالی بود که ایران را از روند مسابقات حذف میکرد. ایران که پس از قرار گرفتن در رده سوم گروه، سرنوشتش کاملاً به این بازی گره خورده بود و تمام توجهات را به این مسابقه جلب کرد.
پیش از مسابقه، رالف رانگنیک سرمربی اتریش شایعه در خصوص بازی برای کسب نتیجه تساوی را با قاطعیت رد کرد و گفت: نه، قطعاً نه! با این حال، اتریش در دقیقه ۲۸ با ضربه مارکو آرناتوویچ به گل رسید و از حریف خود پیش افتاد.
اما الجزایر خیلی زود بازی را به تساوی کشاند؛ آن هم روی یک گل عجیب که پس از برخورد توپ به پرچم کرنر و تغییر مسیرش آغاز شد. در ادامه این صحنه، بلغالی با یک حرکت انفرادی تماشایی به داخل محوطه جریمه نفوذ کرد و با دریبلهای تماشایی توپ را به تور دروازه چسباند.
اتریش بار دیگر پیش افتاد؛ این بار در دقیقه ۵۵ بود که مارسل زابیتسر با شلیکی مهارنشدنی از پشت محوطه جریمه گل دوم تیمش را به ثمر رساند. اما این برتری تنها پنج دقیقه دوام داشت و ریاض محرز مجدداً کار را برای الجزایر به تساوی کشاند.
پس از وقفه کولینگ بریک در اواخر بازی، سرعت مسابقه به وضوح افت کرد. به نظر میرسید هر دو تیم با نتیجهای که صعودشان را تضمین میکرد، مدارا میکنند؛ نتیجهای که الجزایر را در ونکوور به مصاف سوئیس میفرستاد و اتریش را در لسآنجلس مقابل اسپانیا قرار میداد.
اما بعد از ۱۰۹ پاس پیاپی الجزایریها که رضایت اتریشیها را هم همراه داشت و علاقهای برای پس گرفتن توپ نداشتند، در دقیقه ۹۳، ریاض محرز گل سوم الجزایر را به ثمر رساند تا اتریش در آستانه حذفی قرار بگیرد. با این حال، این مسابقه دیوانهوار هنوز یک اتفاق عجیب دیگر به همراه داشت؛ ساشا کالایجیچ در دقیقه ۹۶ با یک ضربه سر گل تساوی را زد تا همه چیز دوباره به نقطه اول بازگردد و تبدیل به کابوس ایران شود.
آیا از ابتدا مشخص بود بازی مساوی میشود؟
در حواشی پیش از آغاز این مسابقه، بارها به شکلی کنایهآمیز به ماجرای معروف رسوایی خیخون در جام جهانی ۱۹۸۲ اشاره شد؛ دیداری در اسپانیا که پیروزی کمدردسر ۱-۰ آلمان غربی مقابل اتریش باعث صعود هر دو تیم شد و الجزایر شایسته را قربانی یک تبانی تاریخی کرد. تکرار رویارویی میان الجزایر و اتریش در چنین شرایط حساسی، جذابیت و درام داستان را به اوج خود رسانده بود.
آن بازی تاریخی در خیخون بعدها به عنوان یکی از تاریکترین و جنجالیترین مسابقات تاریخ جام جهانی ثبت شد. باب ولنتاین، داور آن دیدار، در سال ۲۰۲۲ به رسانه اتلتیک گفته بود: «حدود ۲۰ دقیقه از بازی گذشته بود که احساس عجیبی به من دست داد. با خودم گفتم اینجا چرا کسی تکل نمیزند و درگیری ایجاد نمیکند؟»
اما این بازی جدید اصلاً شبیه به آن مسابقه نبود؛ مسابقهای بود پر از هیجان که در سه پرده کاملاً متفاوت روایت شد.
الیور کی، نویسنده سرشناس ورزشی در تحلیل خود مینویسد:
برای حدود یک ساعت، بازی کاملاً تهاجمی، رفتوبرگشتی و جذاب دنبال شد. هر دو تیم موقعیتهای باکیفیتی خلق کردند که گلهای زیبای بلغالی و زابیتسر از جمله آنها بود. فرصتهای خطرناک دیگری هم از دست رفت تا مشخص شود هر دو تیم برای برد وارد زمین شدهاند و فرضیه بازی نمایشی کاملاً باطل است.
اما پس از ثبت نتیجه ۲-۲، جریانبازی با افتی فاحش روبرو شد. نگاهی به آمارهای جالب بازی این موضوع را به خوبی اثبات میکند. در یک ساعت نخست بازی شاهد این آمار بودیم:
• ۱۷ شوت (الجزایر ۱۱، اتریش ۶)
• ۱۹ تکل (الجزایر ۱۲، اتریش ۷)
اما در بازه زمانی دقیقه ۶۰ تا ۹۰ اوضاع کاملاً تغییر کرد:
• تنها ۲ شوت زده شد!
• فقط ۳ تکل موفق به ثبت رسید (که هر سه سهم اتریش بود)
در شرایطی که بازیکنان دیگر فشاری روی توپ نمیآوردند، پاسهای اشتباه به حداقل رسید. با ورود به وقتهای تلفشده، تماشاگران حاضر در ورزشگاه که از این روند خسته شده بودند، شروع به هو کردن و سوت زدن کردند.
در نهایت الجزایر پس از یک مالکیت طولانی و بیثمر، ناگهان دست به حمله زد و محرز در دقیقه ۹۳ گل برتری را زد.
این یک انتقام تاریخی از اتفاقات بازی خیخون بود؟ همه چیز به این سمت میرفت، اما در آخرین ثانیهها کالایجیچ با یک گل تماشایی بازی را مساوی کرد تا شبی عجیب، گیجکننده و تاریخی رقم بخورد.
به عنوان یک فوتبالیست حرفهای، حتی در پست دفاع راست، رفیق بلغالی در طول دوران بازی خود گلهای زیادی در سطوح مختلف به ثمر رسانده است؛ اما این گل تساوی در حساسترین بازی زندگی این بازیکن ۲۴ ساله، یک استثنای مطلق بود.
در حالی که تنها یک دقیقه به پایان نیمه اول باقی مانده بود، خطر خاصی روی دروازه اتریش احساس نمیشد. یک ارسال بلند در حال خروج از خط طولی بود و فیلیپ مونه، مدافع اتریش، صرفاً توپ را هدایت میکرد تا به بیرون برود. اما در کمال ناباوری، توپ با شدتی عجیب به پرچم کرنر برخورد کرد و به داخل زمین برگشت! طبق قوانین فوتبال نیز بازی باید ادامه پیدا میکرد.
ریاض محرز سریعتر از همه به این توپ سرگردان واکنش نشان داد و صاحب توپ شد. مونه که غافلگیر شده بود، تلاش کرد با تکلی شبیه به فنون راگبی او را متوقف کند، اما داور به درستی آوانتاژ داد تا توپ به بلغالی برسد. ارسال اول این مدافع توسط خط دفاعی اتریش بلوکه شد، اما همین فرصت مجدد به او جسارت داد تا با یک سرتوپ تماشایی مدافع مستقیمش را محو کند و با ضربهای سنگین از زاویهای کاملاً بسته، طاق دروازه الکساندر شلاگر را فرو بریزد.
این گل بیشتر شبیه به فوتبال خیابانی و زمینهای خاکی بود؛ شلوغ، غیرقابل پیشبینی و به غایت جذاب. اما برای ایران که با بیم و امید این بازی را دنبال میکرد، این گل حکم آغاز یک کابوس تیره را داشت.
این سناریوی تلخ برای ایران چه معنایی دارد؟
بعد از گل سوم اتریش در خیابانهای تهران، نام کالایجیچ با حسرت و عصبانیت زمزمه میشود، بازیکنی که پیش از آن شاید حتی نام او را هم نشنیده بودند، ایران برای صعود تاریخی خود به هر نتیجهای غیر از تساوی نیاز داشت. گل دقیقه ۹۳ ریاض محرز، در آن لحظات ایران را مسافر مرحله حذفی کرده بود و اتریش را در آستانه وداع با جام قرار میداد.
اما این پایان اتفاقات عجیب و غریب نداشت، اتریش که چیزی برای از دست دادن نداشت، با تمام نفراتش جلو کشید. ارسال بلند به درون محوطه جریمه الجزایر با ضربه سر دوباره به محوطه انتقال داده شد و مقابل پای ساشا کالایجیچ قرار گرفت؛ مهاجم تنومند وولورهمپتون با ضربه سری چکشی، توپ را از بین مدافعان و دروازهبان عبور داد تا بازی در دقیقه ۹۶ به تساوی ۳-۳ کشیده شود.
با این تقسیم امتیاز، اتریش و الجزایر هر دو ۴ امتیازی شدند. اتریش به لطف تفاضل گل بهتر در رده دوم ایستاد تا در مرحله بعد در لسآنجلس به مصاف اسپانیای مدعی برود؛ در سمت مقابل، الجزایر نیز به عنوان یکی از بهترین تیمهای سوم گروهی جواز صعود را کسب کرد تا روز پنجشنبه در کانزاسسیتی مقابل سوئیس صفآرایی کند. اگر اتریش این بازی را واگذار میکرد، با تفاضل گل منفی پایینتر از ایران قرار میگرفت و ملیپوشان ایران برای نخستین بار در تاریخ به دور حذفی صعود میکردند. اما در نهایت، پس از یک جام جهانی سخت و فرسایشی، ایران به شکلی دراماتیک و تلخ از صعود بازماند و وداعی زودهنگام با رقابتها داشت.
