مقصران بحران ۱۲ ساله فوتبال ایتالیا

به گزارش "ورزش سه"، ناکامی ایتالیا در بوسنی، غیبت این تیم در جام جهانی را به سه دوره پیاپی افزایش داد. از میان ۲۰ تیم برتر رده‌بندی فیفا، تنها تیمی که در جام جهانی حضور نخواهد داشت، همین تیم ملی ایتالیاست.

گرمای آمازون حالا به خاطره‌ای کم‌رنگ و اندوه‌بار تبدیل شده است: آخرین گل ایتالیا در جام جهانی به ۱۵ ژوئن ۲۰۱۴ برمی‌گردد. آن گل را ماریو بالوتلی مقابل انگلیس در مانائوس به ثمر رساند؛ گلی که ایتالیا را امیدوار کرده بود سفر به برزیل می‌تواند برایشان شادی به همراه داشته باشد. اما آتزوری با هدایت چزاره پراندلی، در ادامه مرحله گروهی مقابل کاستاریکا و اروگوئه شکست خورد و خیلی زود راهی تعطیلات شد. از آن زمان به بعد، فیفا عملاً ما را گم کرد؛ ۱۲ سال فاجعه.

البته واقعیت این است که بحران چهار سال پیش از آن، در آفریقای جنوبی آغاز شده بود؛ جایی که مارچلو لیپی مقابل نیوزیلند و اسلواکی متوقف شد. اما آن زمان عمق مشکل را دست‌کم گرفته بودند؛ بحرانی که بسیار ریشه‌دارتر بود و تیم ملی ایتالیا را برای مدتی نامعلوم از زیباترین تورنمنت فوتبال جهان دور نگه داشت. در سال ۲۰۳۰، پدران جوانی خواهند بود که هرگز ندیده‌اند ایتالیا از مرحله گروهی صعود کند و حتی جوانانی که تازه به سن قانونی رسیده‌اند، تجربه تابستان‌های جام جهانی را نخواهند شناخت. شبکه‌های اجتماعی هم بی‌رحمانه تصاویری از یانیک سینر کودک را نشان می‌دهند که در همان روزها مشغول اسکی بود؛ روزهایی که فوتبال ایتالیا هنوز رؤیای بازگشت و رویارویی با برزیل یا آرژانتین را در سر داشت.

در یک تناقض، ایتالیا در سطح اروپا توانسته جایگاه خود را بهبود دهد؛نه‌تنها با قهرمانی درخشان در ومبلی در یورو ۲۰۲۰، بلکه با رسیدن به فینال ۲۰۱۲ با پراندلی و همچنین عملکرد قابل‌قبول در یورو ۲۰۱۶ با آنتونیو کونته. اما جام جهانی به داستانی دنباله‌دار تبدیل شده؛ داستانی که هر بار منتظر فصل جدیدش هستند و در نهایت دوباره با ناامیدی مواجه می‌شوند.

گاهی شاید بهتر باشد اصلاً پایان این داستان را ندانند. در بوسنی، همه‌چیز پس از خطای بی‌احتیاط باستونی قابل پیش‌بینی بود؛ خطایی که باعث شد گتوزو مدافع میانی‌اش را از دست بدهد و تیم با ۱۰ نفر ادامه دهد. با این حال، شکست در یک بازی حذفی در ضربات پنالتی، آن هم خارج از خانه و با داوری نه‌چندان به سود آنها، اتفاقی است که ممکن است رخ دهد.

در مقابل، نمی‌توان این زنجیره اتفاقات و سقوط جایگاه را صرفاً به شانس نسبت داد: از میان بیست تیم برتر رده‌بندی فیفا، تنها ایتالیاست که در جام جهانی ۲۰۲۶ حضور نخواهد داشت. بنابراین، کاملاً درست نیست که بگوییم گسترش فرمت موردنظر اینفانتینو، حتی اگر به تیم‌هایی تقریباً آماتور مثل کوراسائو هم فرصت داده باشد، به ضرر ایتالیا تمام شده است. در واقع، این تغییر فقط باعث شده ایتالیا با محدودیت‌ها و مشکلات حل‌نشده خود روبه‌رو شود.

شکست ۲۰۱۷

در سال ۲۰۱۷، تقصیر این ناکامی را به گردن ونتورا، سرمربی وقت، انداختند؛ کسی که در عمل هرگز نتوانست پس از دیدار رفت‌ و برگشت مقابل سوئد، مسیر حرفه‌ای‌اش را اصلاح کند. جالب است ببینیم نگاه‌ها چطور تغییر می‌کند: آن زمان ایتالیا در گروه خود دوم شد، پشت سر اسپانیا که حریفی کاملاً قدرتمند بود، و در نهایت با بدشانسی و اختلافی بسیار اندک حذف شد؛ از جمله با گل‌به‌خودی ده‌روسی و ضربه‌ای که دارمیان به تیر دروازه زد. با این حال، حتی در آن مقطع هم به‌درستی بحث نیاز به یک تحول اساسی در فدراسیون مطرح شد.

با این حال، طبق روال همیشگی، کارلو تاوکیو، رئیس وقت فدراسیون، استعفا نداد؛ هرچند حدود یک‌سال‌ونیم بعد به دلایل دیگری کناره‌گیری کرد. او در ادامه تلاش کرد با استخدام روبرتو مانچینی، پروژه احیای تیم ملی را آغاز کند؛ پروژه‌ای فنی که بعداً توسط جانشینش، گابریله گراوینا، ادامه یافت. همه به‌خوبی به یاد داریم چه اتفاقی افتاد: در لندن، با دیدن در آغوش گرفتن سرمربی و جانلوکا ویالی، همه از خوشحالی اشک ریختند؛ جشن قهرمانی در یورو، موفقیتی که از سال ۱۹۶۸ به آن نرسیده بودند. اما بعد، در پالرمو، از شرم سر به زیر انداختند؛ جایی که ایتالیا در بازی سرنوشت‌ساز برای صعود به جام جهانی، مقابل مقدونیه شمالی شکست خورد.

هرچند عجیب به نظر می‌رسد، اما قهرمانی در ومبلی برای چند ماه این توهم را ایجاد کرد که دوباره به یک قدرت بزرگ تبدیل شده‌اند و مواجهه با حقیقت را به تعویق انداخت: فروپاشی ساختاری فوتبال ایتالیا از مدت‌ها قبل آغاز شده بود و این واقعیت در ناکامی تیم لوچانو اسپالتی در یورو ۲۰۲۴ به‌وضوح تأیید شد. اینکه سوئیس آنها را کاملاً شکست دهد، از نظر فنی چندان دور از انتظار نبود؛ همان‌طور که شکست سنگین ۷-۱ مقابل نروژ و گرفتار شدن دوباره در پلی‌آف این مرحله انتخابی نیز قابل پیش‌بینی به نظر می‌رسید. دیگران پیشرفت می‌کنند و پیروز می‌شوند، و ایتالیا فقط نظاره‌گر آن‌ها و جام جهانی آمریکا مانده‌اند.