
به گزارش "ورزش سه"، از همان روزهای ابتدایی بعد از آتشبس، اخبار حاکی از آن بود که فدراسیون فوتبال تا در دهه اول خرداد نام تیمهای آسیایی فصل بعد فوتبال ایران را مشخص خواهد کرد. اگرچه در این مدت چند تیم در این مدت به شدت نسبت به این روند معترض بوده و حتی همین حالا نیز این روند را ادامه دادند، اما به نظر میرسد تکلیف سهمیههای ایران برای فصل بعد در مسابقات آسیایی مشخص شده و فدراسیون فوتبال ایران نام سه تیم را به عنوان تیمهای اصلی و سه تیم را به عنوان جایگزین مشخص کرده است. روندی که جنجالهای فراوانی را به همراه داشته و البته سوالات و ابهامات فراوانی را برانگیخته است.
یک- در تاریخ 16 فروردين 1405 و در خلال جنگ، اولین جلسه هماندیشی روسای فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ با مدیران عامل باشگاههای لیگ برتری، بهصورت وبیناری برگزار شد و طرفین نقطه نظرات خود را عنوان کردند. حیدر بهاروند، رئیس سازمان لیگ، یک روز قبل از آتش بس و در تاریخ 18 فروردین در مصاحبه ای به صورت رسمی به باشگاهها اعلام کرده برای ازسرگیری مسابقات آماده شوند. او همچنین قویا پیشنهاد 18 تیمی شدن فصل بعد را رد کرده و تاکید کرد این تجربه در گذشته نتیجه مثبتی نداشته است. در آن مقطع به نظر میرسید مانع چندانی برای ادامه مسابقات لیگ برتر وجود ندارد و در صورت اعلام آمادگی تیمهای حاضر در مسابقات، به زودی شاهد برگزاری فوتبال خواهیم بود. حتی چند تیم مانند پرسپولیس، فولاد و استقلال و دیگران، تمرینات خود را خیلی زود آغاز کردند.
دو- چندی بعد اخبار حاکی از احتمال آغاز مسابقات از هفته پایانی فروردین یا ابتدای اردیبهشت بود و در ادامه چند تیم لیگ برتری مانند فولاد و پرسپولیس، پیشنهادهایی مبنی بر برگزاری تورنمنتهای ۶ یا ۸ تیمی برای از سرگیری مسابقات ارائه دادند (در صورت عدم حصول شرایط برگزاری ادامه فصل). اما در ادامه و در شرایطی که همه چیز در هالهای از ابهام قرار داشت. به یکباره مینی کمپهای تیم ملی با حضور بازیکنان لیگ برتری آغاز شد و به تدریج شرایط به شکلی رقم خورد که مشخص بود امکان برگزاری مسابقات وجود ندارد. اما در آن مقطع رؤسای فدراسیون مدعی شدند که به این جمعبندی رسیدند که ادامه مسابقات لیگ برتر بعد از جام جهانی برگزار شود. از همان ابتدا ابهامات فراوانی در مورد نام سهمیههای ایران در لیگ نخبگان و مسابقات آسیایی وجود داشت و البته حتی در تلویزیون به این شکل عنوان شد که امکان معرفی سهمیههای ایران بعد از برگزاری لیگ و حتی بعد از برگزاری قرعهکشی مسابقات آسیایی وجود دارد.
سه- اما بعد از برگزاری اردوی تیم ملی و اعزام ملیپوشان به ترکیه برای برگزاری آخرین مرحله اردوی تمرینی، اخبار در روزهای اخیر حاکی از آن بوده که سه باشگاه استقلال، تراکتور و سپاهان به عنوان نمایندگان ایران برای مسابقات فصل بعد معرفی خواهند شد و البته گلگهر، چادرملو و پرسپولیس نیز گزینههای جانشین در صورت عدم توفیق تیمهای مذکور در خصوص اخذ مجوز حرفهای هستند. البته سه تیم اول از بالاترین شانس برای حضور در مسابقات آسیایی حتی در صورت برگزاری لیگ نیز برخوردار بودند و به هیچ عنوان قصدی مبنی بر زیر سوال بردن شایستگی آنها در این زمینه وجود ندارد. اما در این میان ابهاماتی شکل گرفته که احتمالاً حتی هواداران منصف این سه تیم محبوب و پرطرفدار نیز مشکلی با پرداختن و طرح این سوالات نخواهند داشت.

چهار- نخست اینکه که اگر حتی یک تیم (هر تیمی) به عدم برگزاری مسابقات لیگ معترض باشد، در این رابطه محق بوده و منافعش تامین نشده است. به هر حال هر باشگاهی در فوتبال ایران حق دارد ادعا کند که قصد داشته حق و حقوق خود و احتمال کسب سهمیه آسیایی فصل بعد را در زمین فوتبال کسب کرده و شانس خود را از این مسیر امتحان کند. اما فارغ از این موضوع، شکل برخورد و به خصوص اعلام تصمیم از سوی فدراسیون، یک بار دیگر ثابت کرد که اصل تصمیمسازی در فوتبال ایران تقریبا به بدترین شکل ممکن انجام شده و همچنین معمولاً پروسه اعلام عمومی آن نیز در شرایطی انجام میشود که رضایت هیچ یک از طرفین مناقشه را جلب نمیکند.
پنج- یکی از نکات مهم، عدم شفافیت فدراسیون فوتبال در خصوص مسیر حصول این نتیجه بوده است. بهتر است ارکان قضایی فوتبال ایران با انتشار یک بیانیه اعلام کنند که این جمعبندی از چه طریقی حاصل شده است؟ آیا رای گیری در هیئت رئیسه فدراسیون صورت گرفته یا به عنوان مثال دستور از سوی ریاست این مجموعه ابلاغ شده است؟ حتی اگر این روند به شکل امنیتی و در سطوح بالاتری انجام شده، حق هواداران فوتبال و البته باشگاهها، مربیان و بازیکنان است که بدانند دقیقا به چه طریقی این روند به نتیجه رسیده است. اما فدراسیون فوتبال خود را ملزم به پاسخگویی نمیداند و به همین علت ابهام و احساس عدم رعایت عدالت در بین هواداران فوتبال تقویت میشود.
شش- همچنین به نظر میرسد فدراسیون فوتبال از سادهترین و دمدستیترین ایده برای تصمیم گیری در این رابطه استفاده کرده است. بررسی الگوهایی مانند برگزاری یک تورنمنت کوتاهمدت یا رجوع به جدول نیمفصل، مواردی بود که از سوی چند باشگاه مطرح شد. اما حتی فدراسیون فوتبال تمایلی به پاسخگویی در این رابطه نشان نداده و سادهترین تصمیم را گرفت؛ یعنی اعلام نام تیمهای حاضر در آسیا بر اساس جدول فعلی لیگ. به هر حال همین موارد باعث ایجاد و بروز احساس ناحقی و عدم رعایت عدالت بین هواداران فوتبال میشود.

هفت- در سالهای اخیر و به خصوص در یک دهه گذشته، هواداران فوتبال چند تیم پرطرفدار، مدعی حمایت جریانهای خاصی از یک تیم بودند. حالا نیز این شرایط بالعکس شده و مسئله مهم این است که همچنان احساس در فوتبال ایران در بین هواداران موج میزند. اما فدراسیون فوتبال به عنوان نهاد ذیربط و تصمیمساز، خود را ملزم به پاسخگویی و تلاش برای برطرف کردن گرد و غبار این حواشی تلخ و آزاردهنده نکرده و احتمالاً نخواهد کرد. حتی اگر فدراسیون فوتبال همین تصمیم در تاریخ ۲۰ فروردین اعلام کرده بود، احتمالاً جنجالها و حواشی تا حد قابل توجهی کاهش پیدا میکرد. در روزهای ابتدایی بعد از آتشبس بارها جلساتی با حضور مدیران و افراد مختلف در فدراسیون فوتبال برگزار شد و حالا به نظر میرسد آن جلسات هرگز خروجی مشخص و قابل ذکری نداشته است.
هشت- در واقع به نظر میرسد فدراسیون فوتبال ایران تصمیم بر آن گرفت که آنقدر این پروسه اعلام نتیجه قطعی را به درازا بکشاند که در نهایت این امر بر هواداران فوتبال مشتبه شود که چارهای جز اعلام سهمیهها به این شکل نبوده و در واقع این مسئله از دست فدراسیون خارج بوده است. روندی که کاملا نتیجه عکس داده و مورد قبول برخی از مدعین قرار نگرفته است. در واقع به نظر میرسد مدیران فدراسیون قصد داشتند با نزدیک شدن به جام جهانی، کمی از حساسیت و اهمیت موضوع کاسته شود و بدین ترتیب تیمهای مدعی کمتر در رابطه با تصمیمات احتمالی اعتراض کنند؛ مسیری همیشگی و تکراری که تا به امروز نتیجه مطلوب و مثبتی نداشته و تنها اعتماد هواداران فوتبال و ذینفعان را به قوه تصمیمگیرنده، کاهش داده است. احتمالاً راههای خیلی بهتر و سادهتری برای حل این مسئله وجود داشت؛ اما فدراسیون فوتبال از یک مسیر تکراری و قابل پیشبینی استفاده کرد. حتی در شرایط فعلی هنوز جمعبندی نهایی در خصوص برگزاری مسابقات لیگ برتر بعد از جام جهانی عنوان نشده و در واقع تکرار این چرخه، هواداران فوتبال و البته باشگاههای لیگ برتری را بر آن داشته که احتمال این وعده نیز عملی نخواهد شد و خبری از برگزاری لیگ برتر بعد از جام جهانی نیست. (که البته برگزاری مسابقات بدون انگیزه کسب سهمیه نیز به خودی خود محل ابهام و سوالات فراوانی خواهد بود)
آریا فاطمی