مربیای که خودش را اخراج کرد و دوباره برگشت
فرگوسن ایتالیایی: ۴۴ سال در یک باشگاه!
به گزارش "ورزش سه"، کار مربیگری در یک باشگاه معمولاً عمر طولانی ندارد. برای اثباتش همین سرگی تاشوئف کافی است که از سال ۲۰۱۸ تاکنون هفت بار تیم عوض کرده است. در سالهای اخیر، ثبات کاری فرانک اشمیت و دیهگو سیمئونه تحسینبرانگیز بوده است. اولی از سال ۲۰۰۷ هدایت هایدنهایم را بر عهده دارد و دومی از سال ۲۰۱۱ سرمربی اتلتیکومادرید است.
نمونههای کلاسیک هم آرسن ونگر و الکس فرگوسن هستند. ۲۲ سال حضور در آرسنال و ۲۷ سال در منچستریونایتد واقعاً عظمت مطلق است. میلیونها هوادار آنها را میشناسند و به یاد دارند. اما درباره لوئیجی فرسکو نمیتوان چنین گفت، چون او هدایت تیم نسبتاً گمنام ویرتوس ورونا در سری C ایتالیا را بر عهده دارد. حتی در شهر خودش هم این تیم از نظر جایگاه اول نیست، چون هلاس ورونا از سری A حضور دارد. علاوه بر آن، کیهوو که بسیار مشهورتر است، پس از ورشکستگی تازه در حال احیاست و در سری دی بازی میکند.
نکته مهم اینجاست که فرسکو چه مدت هدایت ویرتوس ورونا را بر عهده داشته است: ۴۴ سال! در ایتالیا حتی نزدیک به چنین رکوردی هم وجود نداشته است. او چند روز پیش قصد داشت کارش را تمام کند. در ۴ مارس ظاهراً حتی از کار کنارهگیری کرد، اما نتوانست دوام بیاورد و تنها ۲۰ روز بعد دوباره بازگشت!
فرگوسن ایتالیایی تیم ویرتوس ورونا را از پایینترین سطوح بالا کشید و شخصاً برای درگیری با اولتراهای رقیب میرفت. مدتهاست که لوئیجی فرسکو را فرگوسن ایتالیایی مینامند. هرچند از نظر طول دوران مربیگری، در واقع باید دیگران را با او مقایسه کرد، نه برعکس. هیچکس بیش از او یک باشگاه را هدایت نکرده است. تنها فردی که به همین اندازه دوام آورد، اسطوره اوکسر یعنی گیرو بود. فرسکوی ۶۴ ساله (که در آوریل ۶۵ ساله میشود) تمام عمرش با ویرتوس ورونا گره خورده است.
داستان فرسکو شبیه همان روایتهای قدیمی است که میگویند «من در سن تو، روزی ۲۰ کیلومتر از میان جنگل و باتلاق پیاده به مدرسه میرفتم». او از هشتسالگی در ویرتوس ورونا فعالیت میکرد. از ۱۲ سالگی، همان بچههای هشتسالهای را که خودش شبیه آنها بود، تمرین میداد. از ۱۵ سالگی مربی تیم جوانان شد. در ۲۱ سالگی، لوئیجی همزمان روی صندلی ریاست باشگاه نشست و هدایت تیم اصلی را هم بر عهده گرفت؛ تیمی که آن زمان در پایینترین لیگ آماتوری ایتالیا دستوپا میزد. او در نهایت تیم را شش پله بالا برد و به سری سی رساند و جایگاهش را به یک تیم حرفهای تبدیل کرد.
فرسکو واقعاً جانش را برای ویرتوس ورونا گذاشت. زمانی که تیم هنوز آماتور بود، روزنامه میفروخت و با پولش به بازیکنان حقوق میداد. همزمان بهطور فعال با تیمهای پایه کار میکرد و همچنین به خانوادههای بیخانمان در کمپ باشگاه پناه میداد و به مهاجران کمک میکرد. یکی از آنها بعدها به بازیکنی مطرح تبدیل شد و حتی به تیم ملی گامبیا رسید.
فرسکو در سال ۲۰۲۰ گفته بود:«اوایل دهه ۱۹۹۰ ما از آلبانیاییها حمایت میکردیم. سپس به مدت ۱۵ سال با جوانان یوگسلاوی سابق کار کردیم. چندی پیش، فرمانداری ورونا گروهی از مهاجران جوان آفریقایی را که میخواستند ورزش کنند، به ما معرفی کرد. بهمرور افراد دیگری هم اضافه شدند. در میان آنها کسانی هستند که مسیر خود را در فوتبال پیدا کردند. مثل شیخ سیبی که سالها پیش با کشتی به ایتالیا آمد.»
«او را به مرکز پذیرش پناهندگان کاستاگرانده در ورونا فرستادند و مثل بسیاری از کسانی که آنجا بودند، یک روز برای ورزش کردن به ما پیوست. ما او را به یک تیم آماتور دیگر معرفی کردیم. بعدها او ما را متقاعد کرد که شایسته سطح بالاتری است و به همین دلیل حالا پنج سال است که از دروازه تیم اصلی محافظت میکند. او حتی به تیم ملی گامبیا دعوت شد.»
لوئیجی فرسکو همیشه پشت شاگردانش میایستد. آمادگی او برای دفاع شخصی از آنها به یک اتفاق جالب منجر شد. یکبار مهاجم برزیلی ویرتوس ورونا هدف توهینهای نژادپرستانه از سوی اولتراهای تیم رقیب قرار گرفت. ادامه ماجرا را خود فرسکو تعریف میکند:«روز بعد از بازی به کافهای رفتم که اولتراها معمولاً آنجا جمع میشدند. تعجب کردم وقتی دیدم آنها در همان مکان بهصورت مسالمتآمیز کنار افراد سیاهپوست زندگی میکنند، در حالی که فقط ۲۴ ساعت قبل به بازیکن من توهین کرده بودند. درباره اتفاقات ورزشگاه با آنها صحبت کردم و فهمیدم که این کار یک شوخی احمقانه بوده است. اما این موضوع را توجیه نمیکنم.»
بازنشستگیِ شایسته یک مربی؛ به مدت فقط ۲۰ روز
با وجود تمام این دستاوردها، فرسکو اصلاً دوست ندارد او را «رئیس» یا حتی «آقا» صدا کنند. فقط «جیجی»، همین. دقیقاً «جیجی»، نه لوئیجی. او واقعاً آدمی فروتن است. او همه اختیارات ریاست باشگاه را به تنهایی در دست نمیگیرد و آنها را با دیگر کارکنان تقسیم میکند و با لبخند میگوید:«برای همین است که برایشان سخت است علیه مربی موضع بگیرند.»
با این حال، امسال روحیه خودانتقادیِ لوئیجی هم به کار افتاد. ویرتوس ورونا از فصل ۱۹-۲۰۱۸ بهطور پیوسته در سری سی بازی میکند و در سال ۲۰۲۳ حتی تا رتبه ششم گروه A بالا رفت و به مرحله یکهشتم نهایی پلیآف صعود هم رسید. اما حالا حالوروز تیم خوب نیست: در جایگاه هجدهم جدول قرار دارد و هیچ تضمینی برای بقا ندارد.
این بار هم تیم باید در پلیآف شرکت کند، اما نه برای صعود، بلکه برای بقا. حتی حضور بازیکن ۲۷ ساله، حکیم مستور هم کمکی نکرد. یادتان هست همان بازیکنی که با ویدئوهای مهارتهای فوقالعادهاش معروف شده بود اما نه در میلان و نه در هیچ تیم دیگری نتوانست بدرخشد؟ او در ۱۲ بازی سری سی، هیچ گل یا پاس گلی ثبت نکرده است.
برای ایجاد شوک در تیم، لوئیجی فرسکو از سمت سرمربیگری استعفا داد و بهعنوان دستیار فعالیتش را ادامه داد (بیدلیل نیست که نام خانوادگیاش در ایتالیایی به معنی «تازه» است، واقعاً هم شرایط را تازه کرد!). یا شاید هم خودش، خودش را اخراج کرد، میشود اینطور هم تعبیر کرد. چنین آدم چندکارهای است. در واقع بعد از همین اتفاق بود که توجهها دوباره به او جلب شد. اما زندگی واقعاً عجیب است: لوئیجی بیشتر هم غافلگیر کرد و فقط بعد از سه بازی برگشت، چون ویرتوس ورونا در این سه مسابقه فقط یک امتیاز گرفت!
حالا در رزومه فرسکو دو بازه ثبت شده است: سرمربی ویرتوس ورونا از ۱ آوریل ۱۹۸۲ تا ۴ مارس ۲۰۲۶، و دوباره از ۲۴ مارس ۲۰۲۶ تا… دیگرش نامشخص است. شاید در پایان فصل، لوئیجی بالاخره فقط در نقش رئیس باشگاه باقی بماند. یا شاید دوباره احساس کند که این برایش کافی نیست.
