بازگشت سوژه خنده جهان به جام جهانی!

به گزارش "ورزش سه"، حضور زئیر در جام جهانی ۱۹۷۴ با یک حرکت از موپو ایلونگا در یادها مانده است. 

در جمهوری دموکراتیک کنگو، با پایتختی کینشاسا که نباید آن را با کنگو با پایتخت برازاویل اشتباه گرفت، سه‌شنبه شب هیچ‌کس زود به خواب نخواهد رفت. 

تیم ملی این کشور که مقابل جامائیکا بازی می‌کند، فرصت دارد برای نخستین بار در یک جام جهانی پرچم آبی با نوار قرمز و ستاره زرد کشورش را به اهتزاز درآورد، هرچند قدیمی‌ترها به یاد دارند که این سرزمین قبلاً نیز با نامی دیگر و پرچمی دیگر در جام جهانی حضور داشته است.

در سال ۱۹۷۱ دیکتاتور کنگویی موبوتو سسه سکو که ده سال از به قدرت رسیدنش پس از سرنگونی و اعدام رهبر ضد استعمار پاتریس لومومبا می‌گذشت، تصمیم گرفت نام کشور را به زئیر تغییر دهد و پرچم ملی را نیز عوض کند. 

پرچم جدید زمینه‌ای سبز داشت و در مرکز آن دایره‌ای زرد دیده می‌شد که از آن بازوی یک فرد سیاه‌پوست در حالی که مشعلی شعله‌ور در دست دارد بیرون آمده بود. برای موبوتو، ورزش بهترین ابزار تبلیغاتی برای نمایش مزایای حکومتش در خارج از کشور بود. وقتی تیم ملی در دسامبر ۱۹۷۳ به جام جهانی آلمان در تابستان سال بعد صعود کرد، دستور روشن بود: باید عملکرد خوبی ارائه می‌شد.

پس از حضور مصر در ۱۹۳۴ و مراکش در ۱۹۷۰، زئیر قرار بود نخستین نماینده آفریقا در یک جام جهانی باشد. آن‌ها در ابتدای سال جام ملت‌های آفریقا را برده بودند و روحیه تیم بالا بود، اما قرعه چندان مهربان نبود و آن‌ها را در گروهی با اسکاتلند، یوگسلاوی و برزیل قرار داد؛ سه حریفی که باید به همین ترتیب با آن‌ها روبه‌رو می‌شدند. 

در نخستین بازی برابر اسکاتلند با پیراهن زرد معروف خود با لقب لئوپاردها و تصویر یک پلنگ به میدان رفتند و می‌خواستند حرف‌های ویلی اورموند سرمربی اسکاتلند را به او پس بدهند؛ کسی که پیش از مسابقه گفته بود اگر نتوانیم زئیر را شکست دهیم باید چمدان‌هایمان را ببندیم و به خانه برگردیم. با وجود مقاومت خوب، در نهایت زئیر دو بر صفر شکست خورد. اما پیش از بازی دوم همه چیز از هم پاشید.

موبوتو که پس از صعود به جام جهانی به بازیکنان خانه و خودرو هدیه داده بود، صندوقی برای پرداخت دستمزد و پاداش بازیکنان ایجاد کرد و آن‌ها انتظار داشتند از حضور در این رقابت‌ها پول قابل توجهی به دست آورند. اما تعداد زیادی از مقام‌های دولتی و فدراسیونی که همراه تیم به آلمان رفته بودند، ظرف چند روز همه پول را برای خود خرج کردند. 

موپو ایلونگا مدافع آن تیم سال‌ها بعد در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی گفت: وقتی به فینال جام ملت‌های آفریقا رسیدیم، موبوتو ما را به خانه‌اش دعوت کرد و به هر کدام یک خودرو و یک خانه داد. ژنرال‌های او آن‌قدر به این هدایا حسادت کردند که مجبور شد برای هر کدامشان هم یک خودرو بخرد تا ساکت شوند.

غارت، تبدیل شدن به سوژه خنده جهان و یک تهدید

وقتی بازیکنان متوجه ماجرا شدند، ابتدا از ادامه بازی‌ها خودداری کردند و سپس مقابل یوگسلاوی به میدان رفتند اما نمایشی رقم خورد که به بزرگ‌ترین شکست تاریخ جام جهانی تا آن زمان تبدیل شد: ۹ بر صفر. زئیر به سوژه خنده جهان تبدیل شد و این چیزی نبود که موبوتو بتواند تحمل کند. او خود را جنگجوی همه‌توانی می‌نامید که به لطف مقاومت و اراده شکست‌ناپذیرش از فتحی به فتح دیگر خواهد رفت و رد آتشی از خود بر جا می‌گذارد. بنابراین شکست ۹ بر صفر در برابر نگاه تمام جهان نمی‌توانست غرور دیکتاتوری او را خدشه‌دار نکند.

ایلونگا در همان مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت: بعد از آن بازی محافظان ریاست‌جمهوری را فرستاد تا ما را تهدید کنند. آن‌ها هتل را به روی همه خبرنگاران بستند و به ما گفتند اگر مقابل برزیل با اختلاف بیش از سه گل ببازید هیچ‌کدامتان نمی‌توانید به خانه برگردید.

۲۲ ژوئن ۱۹۷۴. بازی سوم جام جهانی

بازیکنان تحت تهدید. ۳۶ هزار تماشاگر در گلزن‌کیرشن که از درام پشت پرده بی‌خبر بودند. و در همین لحظه تصویری شکل گرفت که همه ما بارها دیده‌ایم. برزیل دو بر صفر جلو است و یک ضربه آزاد نزدیک محوطه جریمه زئیر به دست آورده است. ریولینو برای زدن ضربه آماده می‌شود، داور رومانیایی نیکولائه راینه‌آ سوت می‌زند و بازیکن آفریقایی با پیراهن شماره ۲ ناگهان به سمت توپ می‌دود و قبل از واکنش بازیکن برزیلی با ضربه‌ای توپ را دور می‌کند. کارت زرد، خنده تماشاگران و این جمله در گزارش بی‌بی‌سی: لحظه‌ای عجیب از ناآگاهی آفریقایی. شماره ۲ زئیر موپو ایلونگا بود و کاملاً می‌دانست چه می‌کند. او به هر شکل ممکن تلاش می‌کرد زنده بماند.

از شکست در جام جهانی تا مبارزه تاریخی علی و فورمن

برزیل گل دیگری هم زد و زئیر با زحمت از اولتیماتوم جان سالم به در برد. بازیکنان به کشورشان بازگشتند بدون آنکه حتی نزدیک به پولی که وعده داده شده بود برسند و با این احساس ناراحت‌کننده که دیکتاتور را آزرده‌اند. موبوتو خیلی زود فوتبال را فراموش کرد و راه دیگری پیدا کرد تا جهان آن شکست را از یاد ببرد: برگزاری بزرگ‌ترین مبارزه بوکس تاریخ.

بامداد ۳۰ اکتبر ۱۹۷۴ در کینشاسا، محمد علی برخلاف پیش‌بینی‌ها جورج فورمن را شکست داد؛ مبارزه‌ای که با نام «رامبل این د جانگل» در تاریخ ثبت شد و باعث شد نگاه جهان بار دیگر به این سرزمین پهناور در مرکز آفریقا یعنی جمهوری دموکراتیک کنگو دوخته شود.

اکنون این کشور پس از ۵۲ سال می‌خواهد با حضور چهار بازیکن شاغل در فوتبال اسپانیا، باکامبو، پیکل، دیانگانا و چیپنگا، به جام جهانی بازگردد و با این کار از پیشگامانی که راه فوتبال این کشور را هموار کردند قدردانی کند و مردمش را دوباره به بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان برساند.